ضریح

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

ضریح

ضریح امام رضا

سازه‌ای مشبک، اتاقک‌گون و محصورکننده است که در معماری آرامگاهی جهان اسلام، به‌ویژه در عتبات عالیات و بقاع متبرکه، بر فراز مدفن و سنگ مزار اولیای دین، پیشوایان مذهبی و مشاهیر تعبیه می‌شود. این سازه در سده‌های نخستین اسلامی غالباً با فرم صندوق‌های چوبیِ خاتم‌کاری یا منبت‌کاری پدیدار گشت و از دوره صفویه به بعد، به شبکه‌هایی چوبی و سپس فلزی تغییر ساختار داد. عملکرد بنیادین ضریح، تعیین حریم پیرامون مرقد، ساماندهی جریان زیارت و طواف، و صیانت از مزار در برابر آسیب‌های فیزیکی است، در حالی که ساختار شبکه‌بندی‌شده و روزنه‌های مشبک آن، امکان دید و دسترسی بصری زائران را به فضای داخلی مرقد حفظ می‌کند.