مسجد آقانور
مسجد آقانور
از آثار برجسته معماری مذهبی دوره صفوی در شهر اصفهان است که در محله تاریخی دردشت و راستای خیابان ابن‌سینا قرار دارد. این اثر تاریخی در تاریخ ۱۶ فروردین ۱۳۷۷ش با شماره ثبت ۱۹۷۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
ساخت این بنا در واپسین سال‌های پادشاهی شاه عباس اول صفوی به همت و سرمایه یکی از بزرگان شهر به نام نورالدین محمد اصفهانی آغاز شد، اما در زمان حیات شاه عباس به پایان نرسید و در نخستین سال پادشاهی جانشین او، شاه صفی، تکمیل شد. به همین سبب، در کتیبه شاخص سردر شرقی بنا، نام هر دو پادشاه صفوی کنار یکدیگر آمده است. این کتیبه تاریخی که در سال ۱۰۳۹ق با خط ثلث سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی نگاشته شده، از نخستین کارهای کتیبه‌نگاری محمدرضا امامی اصفهانی، خوشنویس نامدار عصر صفوی، در بناهای تاریخی اصفهان به شمار می‌رود.
از منظر ویژگی‌های معماری، شبستان ستون‌دار این مسجد اهمیت ویژه‌ای دارد. سقف شبستان بر پایه‌ها و طاق‌های استوار قرار گرفته و یکی از ابتکارهای مهم ساختمانی در آن، نحوه تأمین روشنایی است؛ بدین‌گونه که برای رساندن نور طبیعی به فضای درونی شبستان، از قطعات سنگ مرمر شفاف (مشهور به مرمرهای نورگذر) در سقف استفاده کرده‌اند که با عبور دادن ملایم نور خورشید، فضای آرام و یکدستی را در درون بنا ایجاد می‌کند. در دوره‌های پسین، از جمله در عصر قاجار، بخش‌هایی به مسجد افزوده شد و تزئیناتی نیز در ایوان‌های آن به دست خطاطانی چون محمدباقر شیرازی شکل گرفت.
در دهه‌های اخیر، این مجموعه در کنار ارزش‌های معماری خود، به مرکزی پویا برای برنامه‌های مذهبی و اجتماعی محله تبدیل شده است؛ چنان‌که کانون فرهنگی مسجد جامع آقانور از سال ۱۳۷۹ش به‌صورت رسمی فعالیت‌های خود را آغاز کرد و در ادامه، طرح فرهنگی «نور» در سال ۱۴۰۲ش با الهام از نام کهن این مسجد، به‌منظور سازمان‌دهی و رونق بیشتر رویدادهای فرهنگی محله به اجرا درآمد. با این وجود، به سبب واقع شدن در دل بافت تاریخی متراکم، مسائلی چون ساخت‌وسازهای غیرمجاز پیرامونی و ضرورت تأمین بودجه‌های تخصصی و پیوسته برای حفاظت، از مهم‌ترین دغدغه‌های مرمتی و نگهداری این شاهکار صفوی محسوب می‌شود.