مسجد جامع (مرند)
مسجد جامع (مرند)
مسجد جامع در استان آذربایجان شرقی در مرکز شهر مرند واقع شده. در سال ۱۳۹۲ش به شماره ۱۳۹ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. از کهنترین بناهای مذهبی شمالغرب ایران به شمار میرود. قدمت تاریخی این مسجد به دوره ایلخانی بازمیگردد. بنا بر کتیبه موجود در محراب گچبریشده مسجد، این بنا در سال ۷۳۱ هجری قمری و در زمان حکومت ابوسعید بهادرخان ساخته یا بهطور اساسی بازسازی شده است. در این کتیبه نام بانی بنا «حسین بن محمود بن تاج خواجه» ذکر شده است.
امروزه کف مسجد به اندازه سه پله (۸۰ سانتیمتر) از سطح کوچه مجاور پایینتر میباشد و دالانی به طول ۱۲ متر با سه طاق گنبدی، ورودی را به شباستانها مربوط میسازد در سمت چپ این دالان، شبستان جنوبی با گنبدی کم خیز واقع شده که بر فراز آن کتیبهای از سنگ با عبارت ذیل به چشم میخورد: «امر بتجدید هذا المعماره العبد الفقیر خواجه حسین بن سیف الدین محمود بن تاج خواجه فی اواخر شوال سنه اربعین و اربعمائه».
محوطه اصلی مسجد با سقفی مشتمل بر شش گنبد، فضای اصلی مجموعه را تشکیل میدهد. محراب به عرض 2/75 و ارتفاع 6 متر در جنوب مسجد واقع شده و مزین به آیات قرآنی به خط کوفی و گچبریهای زیبا و بدیع است، کتیبه تاریخی محراب در قوس بزرگ بالای آن دیده میشود، در فاصله دو ستون تزئینی و گچبری کنار محراب نام سازنده محراب به خط رقاع نوشته شده است: عمل عبدالفقیر نظام بندگیر تبریزی. در داخل هلال و در پائین دو کتیبه مزبور، کتیبه گچبری دیگری به خط رقاع وجود دارد.