ابوسهل کوهی، ویجن (بیژن) بن رستم ( ـ۴۰۵ق): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳: خط ۳:
ویجن (بیژن) بن رستم ابوسَهلِ کوهی ( ـ۴۰۵ق)<br>
ویجن (بیژن) بن رستم ابوسَهلِ کوهی ( ـ۴۰۵ق)<br>
<p>ریاضی‌دان و منجم ایرانی طبرستانی ایام عضدالدوله. در ۳۷۸ق رصدخانه‌ای در [[بغداد]] تأسیس کرد. او علاوه بر تألیفاتی در [[هندسه]] و مخروطات، تحقیقاتی در معادلات بالاتر از درجۀ دوم داشت و برخی از این معادلات را حل و بحث کرد که نتایج آن در زمرۀ بهترین و دقیق‌ترین آثار ریاضی دورۀ اسلامی است.</p>
<p>ریاضی‌دان و منجم ایرانی طبرستانی ایام عضدالدوله. در ۳۷۸ق رصدخانه‌ای در [[بغداد]] تأسیس کرد. او علاوه بر تألیفاتی در [[هندسه]] و مخروطات، تحقیقاتی در معادلات بالاتر از درجۀ دوم داشت و برخی از این معادلات را حل و بحث کرد که نتایج آن در زمرۀ بهترین و دقیق‌ترین آثار ریاضی دورۀ اسلامی است.</p>
<p>کوهی در 3۵9ق در رصد کردن نقطه‏‌های انقلاب صیفی و شتوی در شیراز همکاری داشت. این رصد به فرمان عضدالدوله و به سرپرستی [[صوفی، عبدالرحمن بن عمر (۲۹۰ـ۳۷۵ق)|ابوالحسین عبدالرحمان ‏‌بن ‏‌عمر صوفی]] انجام گرفت. [[سجزی، احمد بن عبدالجلیل (ح ۳۳۰ـ ح ۴۱۵ق)|احمد بن ‏‌محمد بن‏‌ عبدالجلیل سجزی]] و دانشمندانی دیگر نیز در مهم همکاری داشتند. شرف‏‌‏‌‏‌الدوله، پسر و جانشین عضدالدولۀ دیلمی، در 378ق کوهی را به رصد کردن کواکب سبعه فرمان داد. او برای استفاده از ابزاری که طراحی کرده بود، ساختمانی در باغ کاخ ساخت و نخستین رصد در آن‏‌جا در رجب 379ق به سرپرستی خودش و همکاری دانشمندانی چون [[بوزجانی]]، احمد بن محمد ‏‌صاغانی، ابوالحسن محمد سامری، [[ابوالحسن مغربی]] و [[صابی، ابواسحاق ابراهیم بن هلال (۳۱۳ـ۳۸۴ق)|ابواسحاق ابراهیم‏‌ بن ‏‌هلال صابی]] انجام یافت.</p>
<p>کوهی در 3۵9ق در رصد کردن نقطه‏‌های انقلاب صیفی و شتوی در شیراز همکاری داشت. این رصد به فرمان عضدالدوله و به سرپرستی [[صوفی، عبدالرحمن بن عمر (۲۹۰ـ۳۷۵ق)|ابوالحسین عبدالرحمان ‏‌بن ‏‌عمر صوفی]] انجام گرفت. [[سجزی، احمد بن عبدالجلیل (ح ۳۳۰ـ ح ۴۱۵ق)|احمد بن ‏‌محمد بن‏‌ عبدالجلیل سجزی]] و دانشمندانی دیگر نیز در مهم همکاری داشتند. شرف‏‌‏‌‏‌الدوله، پسر و جانشین عضدالدولۀ دیلمی، در 378ق کوهی را به رصد کردن کواکب سبعه فرمان داد. او برای استفاده از ابزاری که طراحی کرده بود، ساختمانی در باغ کاخ ساخت و نخستین رصد در آن‏‌جا در رجب 379ق به سرپرستی خودش و همکاری دانشمندانی چون [[بوزجانی]]، احمد بن محمد ‏‌صاغانی، ابوالحسن محمد سامری، [[ابوالحسن مغربی]] و [[صابی، ابواسحاق ابراهیم بن هلال (۳۱۳ـ۳۸۴ق)|ابواسحاق ابراهیم‏‌ بن ‏‌هلال صابی]] انجام یافت.
<p></p>
 
<p>'''برخی از آثار'''</p>
 
'''برخی از آثار'''</p>


* البرکار التام و العمل به؛ که [[فرانتس وپکه]] متن عربی و ترجمـۀ فرانسۀ آن را با مقدمه و یادداشت‏‌هایی به چاپ رسانده است (187۴م).  
* البرکار التام و العمل به؛ که [[فرانتس وپکه]] متن عربی و ترجمـۀ فرانسۀ آن را با مقدمه و یادداشت‏‌هایی به چاپ رسانده است (187۴م).  

نسخهٔ ‏۲۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۷

ابوسهل کوهی
درگذشت ۴۰۵ق
ملیت ایرانی
شغل و تخصص اصلی ریاضی‌دان و منجم
آثار البرکار‌التام و العمل به، صنعة‌الاسطرلاب بالبراهین، مراکز الدوائر علی الخطوط من طریق التحلیل دون الترکیب، زیادات علی ارشمیدس فی المقاله الثانیه، اخراج الخطین علی نسبة، الدوائر المتماسة من طریق التحلیل
گروه مقاله ریاضیات

ویجن (بیژن) بن رستم ابوسَهلِ کوهی ( ـ۴۰۵ق)

ریاضی‌دان و منجم ایرانی طبرستانی ایام عضدالدوله. در ۳۷۸ق رصدخانه‌ای در بغداد تأسیس کرد. او علاوه بر تألیفاتی در هندسه و مخروطات، تحقیقاتی در معادلات بالاتر از درجۀ دوم داشت و برخی از این معادلات را حل و بحث کرد که نتایج آن در زمرۀ بهترین و دقیق‌ترین آثار ریاضی دورۀ اسلامی است.

کوهی در 3۵9ق در رصد کردن نقطه‏‌های انقلاب صیفی و شتوی در شیراز همکاری داشت. این رصد به فرمان عضدالدوله و به سرپرستی ابوالحسین عبدالرحمان ‏‌بن ‏‌عمر صوفی انجام گرفت. احمد بن ‏‌محمد بن‏‌ عبدالجلیل سجزی و دانشمندانی دیگر نیز در مهم همکاری داشتند. شرف‏‌‏‌‏‌الدوله، پسر و جانشین عضدالدولۀ دیلمی، در 378ق کوهی را به رصد کردن کواکب سبعه فرمان داد. او برای استفاده از ابزاری که طراحی کرده بود، ساختمانی در باغ کاخ ساخت و نخستین رصد در آن‏‌جا در رجب 379ق به سرپرستی خودش و همکاری دانشمندانی چون بوزجانی، احمد بن محمد ‏‌صاغانی، ابوالحسن محمد سامری، ابوالحسن مغربی و ابواسحاق ابراهیم‏‌ بن ‏‌هلال صابی انجام یافت. برخی از آثار

  • البرکار التام و العمل به؛ که فرانتس وپکه متن عربی و ترجمـۀ فرانسۀ آن را با مقدمه و یادداشت‏‌هایی به چاپ رسانده است (187۴م).
  • استخراج ضلع المسبع المتساوی‏‌الاضلاع
  • عمل مخمس متساوی‏‌الاضلاع فی مربـع معلوم؛ که آن را به نام شـرف‏‌الدوله نوشته است.
  • طریق فی استخراج خطین بین خطین حتی تتو الاعلی نسبة و قسمة الزاویة بثلثة اقسام متساویة
  • قسمت الزاویۀ المستقیمۀ الخطین بثلثۀ اقسام متساویة
  • استخراج مساحة المجسم الکافی (حیـدرآباد دکـن 19۴7م)
  • نسبة ما یقع بین ثلثة خطوط من خط واحد؛ که آن را به نام شرف‏‌الدوله نوشته است.
  • اخراج الخطین من نقطة علی زاویۀ المعلومة به طریق التحلیل المسائل الهندسه
  • المسئلتان هندسیتان
  • زیادات علی کتاب الکرة و الاسطوانة ارشمیدس
  • المقالة الاولی و الثانیة من کتاب اقلیدسی فی الاصول
  • زیادات لکتاب اقلیدسی فی المعطیات
  • اختصار دعاوی المقالة الاولی من کتاب اقلیدس
  • قول علی ان فی الزمان المتناهی حرکة غیر متناهیة