آرامگاه سید حجت الاسلام شفتی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

آرامگاه حجت‌الاسلام شفتی

(معروف به بقعه سید)، مدفن آیت‌الله سید محمدباقر شفتی رشتی بیدآبادی (۱۱۷۵–۱۲۶۰ق)، از مراجع پرنفوذ، فقیهان نامدار عصر قاجار و نخستین مجتهدی است که به صورت عام با عنوان «حجت‌الاسلام» شناخته شد. این آرامگاه در زاویه شمال‌شرقی صحن مسجد سید واقع در محله تاریخی بیدآباد اصفهان جای دارد و به‌عنوان جزئی از شاکله پیوسته این مسجد عظیم تاریخی، ذیل شماره ثبت ملی ۳۸۷ (مصوب خرداد ۱۳۲۴ش) محافظت می‌شود. علاوه‌بر بانی مجموعه، تنی چند از فرزندان و نوادگان او، ازجمله حاج سید اسدالله معروف به «سید ثانی»، نیز در این بقعه به خاک سپرده شده‌اند.

بنای بقعه مشتمل‌بر یک گنبدخانه رفیع متصل به رواق و ایوانی ورودی است که به صحن مسجد راه دارد. فضای درون آرامگاه جلوه‌گاه شاهکارهای هنر دوره قاجار در اصفهان است؛ ازاره‌ها با کاشی‌کاری‌های معرق و هفت‌رنگ مرغوب آراسته شده و سطوح دیوارها و طاق‌ها را آینه‌کاری‌های متراکم، گچ‌بری‌های ظریف، ترنج‌های نقاشی‌شده و کاربندی‌های مزین فراگرفته‌اند. گنبد بقعه که نمای بیرونی آن با کاشی‌کاری نفیس اجرا شده، طبق کتیبه موجود، در سال ۱۲۷۲ق تکمیل گردیده است.

در میانه بقعه، ضریح فولادی و قلم‌زده کم‌نظیری با تزئینات طلاکوبی بر روی مزار قرار دارد که ساخت آن به همت نواده وی، حاج سید محمدباقر ثانی، به دست هنرمندان نامی اصفهان نظیر استاد رمضان طلاکوب، حاجی غلامعلی، استاد یدالله و کاظم شریف در سال ۱۳۲۲ق به انجام رسید. کتیبه‌های تاریخی متعددی بر درگاه، گنبد و پنجره‌های پیرامون بنا به چشم می‌خورد؛ درِ ورودی مقبره تاریخ‌های ۱۲۶۰ و ۱۳۲۲ق، پنجره مشبک فوقانی تاریخ ۱۲۷۲ق، و سردر ایوان ورودی تاریخ‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۶۸ق را نشان می‌دهند. این آرامگاه با بهره‌گیری از انسجام فضایی در درون مجموعه مسجد سید، نمونه‌ای برجسته از بناهای آرامگاهی علما در مکتب معماری اصفهان عصر قاجار به‌شمار می‌رود.