اسکاتلند

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
اسکاتلند
نام فارسی اِسکاتْلند
نام لاتین Scotland
جمعیت 5,128,000 نفر
پایتخت ادینبورگ
شهرهای اصلی ادینبورگ، گلاسگو، داندی و ابردین
زبان انگلیسی، اسکاتلندی و گیلی
دین مسیحیت
مساحت (کیلومتر مربع) 78,470 
واحد پول پوند

اِسکاتْلند (Scotland)

اِسکاتْلند

(به لاتین: کالِدونیا[۱]) شمالی‌ترین بخش بریتانیای کبیر، با ۷۸,۴۷۰ کیلومتر مربع مساحت و ۵,۱۲۸,۰۰۰ نفر جمعیت (۲۰۰۳). سابقاً کشوری مستقل بود. ادینبورگ[۲] مرکز آن است و سایر شهرهای مهم آن عبارت‌اند از گلاسگو، داندی[۳]، و ابردین[۴]. اسکاتلند به سه ناحیۀ طبیعی تقسیم می‌شود: هایلندز[۵]، شامل کوه‌های گرمپین[۶]؛ سنترال لولندز (زمین‌های پست مرکزی)[۷]، شامل دره‌های کلاید[۸] و فورت[۹]؛ و ارتفاعات جنوبی[۱۰]، شامل تپه‌های لمرمیور[۱۱]. جزایر اورکنی[۱۲]، جزایر شتلند[۱۳]، و جزایر غربی[۱۴] نیز در اسکاتلند واقع شده‌اند. بخش عمدۀ جمعیت در سنترال لولندز (زمین‌های پست مرکزی) زندگی می‌کنند. انگلیسی، اسکاتلندی، و گیلی[۱۵] زبان‌های رایج اسکاتلند است. صنایع اسکاتلند عبارت‌اند از تولید موتور کشتی و هواپیما، مواد شیمیایی، پارچه، کاغذ، رایانه، نفت، گاز طبیعی و چاپ، فرآوری مواد غذایی، الکترونیک، استخراج زغال سنگ، و گردشگری. قدمت سکونت در اسکاتلند به هزارۀ سوم پیش از میلاد برمی‌گردد. در قرن ۲م رومی‌ها بخش مرکزی اسکاتلند را اشغال کردند. قبل از رومی‌ها، پیکت[۱۶]ها و سلت[۱۷]ها در این سرزمین سکونت داشتند. در قرن ۶م آنگل[۱۸]ها بخش جنوب شرقی را تا خلیج فورت[۱۹] تصرف و برتون‌ها جنوب غربی را اشغال کردند. اسکات[۲۰]ها نیز، که از ایرلند آمده بودند، در آرگایل‌شر[۲۱] کنونی مستقر شدند. به این ترتیب چهار دولت پیکت‌ها، آنگل‌ها، برتون‌ها، و اسکات‌ها در اسکاتلند تشکیل شد و حدود ۱۵۰ سال دوام آورد. در قرون ۸ تا ۱۲م نورمان[۲۲]ها به اسکاتلند هجوم بردند. در قرن ۱۱م بسیاری از انگلیسی‌ها و نورمان‌ها در این سرزمین ماندگار شدند، زبان انگلیسی در قسمت مرکزی رواج یافت، و نظام فئودالیته برقرار شد. ازدواج خواهرِ اِدگار[۲۳]، پادشاه اسکاتلند، با هنری اول[۲۴]، پادشاه انگلستان موجب صلح بین دو سرزمین شد. در زمان حکومت دیوید اول[۲۵] اسکاتلند به صورت یک ملت درآمد. تلاش ادوارد اول[۲۶] برای الحاق اسکاتلند به انگستان موجب بروز شورش‌هایی شد؛ از افراد مهم اسکاتلند در این دوره رابرت دو بروس[۲۷] است که در ۱۳۰۶م به عنوان رابرت اول[۲۸] تاج‌گذاری کرد و در ۱۳۱۴ ادوارد دوم[۲۹] را در نبرد بنکبرن[۳۰] شکست داد. انگلیسی‌ها در ۱۳۲۸م استقلال اسکاتلند را به‌رسمیت شناختند. اولیور کرامول[۳۱] در ۱۶۵۰ اسکاتلند را تصرف و تحت حکومت انگلستان درآورد. قوۀ مقننۀ اسکاتلند در ۱۷۰۷ به موجب قانون اتحاد[۳۲] منحل شد و اسکاتلند حق فرستادن نماینده به مجلس بریتانیای کبیر را به‌دست آورد و در واقع مجالس دو کشور یکی شد. هم‌اکنون اسکاتلند ۷۲ نماینده در پارلمان بریتانیا دارد. برطبق حکومت داخلی در ۱۹۹۴، نظام دوگانۀ حکومت محلی برچیده و از ۱۹۹۶ اسکاتلند به ۳۲ ناحیۀ اداری تقسیم شد.

 


  1. ↑ Caledonia
  2. ↑ Edinburgh
  3. ↑ Dundee
  4. ↑ Aberdeen
  5. ↑ Highlands
  6. ↑ Grampian Mountains
  7. ↑ Central Lowlands
  8. ↑ Clyde
  9. ↑ Forth
  10. ↑ Southern Uplands
  11. ↑ Lammermuir Hills
  12. ↑ Orkeny Islands
  13. ↑ Shetland Islands
  14. ↑ Western Isles
  15. ↑ Gaelic
  16. ↑ Pict
  17. ↑ Celt
  18. ↑ Angle
  19. ↑ Firth of Forth
  20. ↑ Scott
  21. ↑ Argyllshire
  22. ↑ Norman
  23. ↑ Edgar
  24. ↑ Henry I
  25. ↑ David I
  26. ↑ Edward I
  27. ↑ Robert de Bruce
  28. ↑ Robert I
  29. ↑ Edward II
  30. ↑ Battle of Bannockburn
  31. ↑ Oliver Cromwell
  32. ↑ Act of Union