لولی، ژان ـ باپتیست (۱۶۳۲ـ۱۶۸۷): تفاوت میان نسخه‌ها

</ref>) آهنگ‌ساز فرانسوی ایتالیایی‌تبار. آهنگ‌ساز دربار [[لویی چهاردهم|لوئی چهاردهم]]، پادشاه فرانسه، بود. موسیقی باله و نیز موسیقی نمایش‌نامه‌های [[مولیر]]<ref>Molière</ref> را می‌ساخت، و با آثاری همچون ''آلسست''<ref>''Alceste'' </ref> (۱۶۷۴) و ''آرمید و رِنو''<ref>''Armide et Rénaud'' </ref> (۱۶۸۶)، اپرای فرانسوی را بنا کرد. در ضمن رقصندۀ باله هم بود. لولی پسر یک آسیابان بود و تحصیلات چندانی نداشت و نواختن [[گیتار]] و [[ویولن]] را نیز با کمترین راهنمایی فراگرفت. ابتدا به گروهی از نوازندگان دوره‌گرد پیوست، اما در ۱۶۴۶ شوالیه دو گیز<ref>Chevalier de Guise </ref> او را کشف کرد و به [[فرانسه]] برد، و در آن‌جا شاگرد آشپز و جزو خدمتکاران مادموازل دو مونپانسیه<ref>Mlle de Montpensier </ref>، از خویشاوندان پادشاه، شد؛ وقتی بانویش توانایی لولی را در موسیقی دریافت، او را جزو پیشخدمت‌های شخصی و سرپرست گروه زهی خود کرد. لولی در ۱۶۵۲ به خدمت در دربار لوئی چهاردهم درآمد؛ در آن زمان لوئی چهاردهم ۱۴ سال داشت. لولی رقصندۀ باله، و از ویولن‌نوازان گروه «۲۴ ویولن» پادشاه، و آهنگ‌ساز شد. در ۱۶۵۸ باله‌های خود را ساخت، البته او از ۱۶۵۳ در ساخت برخی باله‌ها شرکت داشت که خود پادشاه در آن‌ها می‌رقصید. در ۱۶۶۱ شهروند فرانسه و آهنگ‌ساز گروه موسیقی پادشاه و در ۱۶۶۲ استاد موسیقی خانوادۀ سلطنتی شد. علی‌رغم تمایلات آشکارا همجنس‌بازانه‌اش، که در آن زمان مجازاتش مرگ بود، همچنان از حمایت دربار برخوردار بود. ''کادموس و هِرمیون''<ref>''Cadmus et Hermione'' </ref>، نخستین اپرای او، در ۱۶۷۳ خلق شد و در این هنگام اجازه‌نامه‌ای سلطنتی به او دادند که اختیار برنامه‌های اپرایی را کلاً به او واگذار می‌کرد و اجازه‌نامۀ قبلی‌ای که به پیِر پرَن<ref>Pierre Perrin </ref> و روبِر کَمبِر<ref>Robert Cambert </ref> داده شده بود، را بی‌اعتبار می‌کرد. در ۱۹۷۲ آکادمی رویال دو موزیک<ref>The Académie Royale de Musique </ref>، نام نخستین اپرا<ref>Opéra </ref>ی پاریس با ''ضیافت‌های آمور و باکوس''<ref>''Les Fêtes de L’ Amour et de Bacchus'' </ref>، اولین آثار پاستیچّویی، او گشایش یافت. بیشتر اپراهای لولی با همکاری [[کینو، فیلیپ (۱۶۳۵ـ۱۶۸۸)|فیلیپ کینو]]<ref>Philippe Quinault </ref>، و بیشتر باله‌های او نیز با همکاری مولیر ساخته شدند. آخرین اپرای کامل او ''آکیس و گالاته‌آ''<ref>''Acis and Galatea'' </ref> (۱۶۸۶) نام داشت؛ او تا آن زمان سبک اپرایی فرانسه را دگرگون کرد، اوورتور قراردادی فرانسوی را تکامل بخشید و نوعی رسیتاتیف همراه دکلمه را وارد آن کرد که جایگزین رسیتاتیف قبلی با همراهی [[هارپسیکورد]] شد. در ۱۶۸۷ هنگام رهبری یک ته‌دئِوم برای جشن بهبودی پادشاه، با عصای رهبری پای خود را مجروح کرد و از مسمومیت خونی ناشی از آن درگذشت. اپرای ''آشیل و پولیکسِن''<ref>''Achille et Polyxène'' </ref> ناتمام او را، پاسکال کُلاس<ref>Pascal Colasse </ref> تکمیل کرد. از‌جمله آثار اوست: