پرش به محتوا

شمس العلوم: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ۱۰ ماه پیش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۶: خط ۶:
مقدمه‌ی کتاب شامل ابواب صرف، مخارج حروف، احکام مزید، ابدال، حذف و ساختار اسم‌ها، افعال و مصادر افعال است. ترتیب این معجم بر اساس حروف الفباست و در هر باب مؤلف بخشی را به اسم‌ها و بخش دیگر را به افعال اختصاص داده. در افعال نیز افعال اصلی را بر افعال مزید فیه مقدم داشته است. در اول هر کتاب، ابتدا مضاعف، و برای هر کلمه‌ای -اسم یا فعل- وزن و مثال آورده و کلمات هر وزنی را مرتب کرده. وی علاوه بر آوردن مثال، به حرف آخر کلمات هم اشاره کرده. قصد وی از این کار پیش‌گیری از افتادگی حروف (تصحیف) بوده است. این کار یافتن و جست‌وجوی کلمات را برای پژوهشگر بسیار آسان می‌کند.  
مقدمه‌ی کتاب شامل ابواب صرف، مخارج حروف، احکام مزید، ابدال، حذف و ساختار اسم‌ها، افعال و مصادر افعال است. ترتیب این معجم بر اساس حروف الفباست و در هر باب مؤلف بخشی را به اسم‌ها و بخش دیگر را به افعال اختصاص داده. در افعال نیز افعال اصلی را بر افعال مزید فیه مقدم داشته است. در اول هر کتاب، ابتدا مضاعف، و برای هر کلمه‌ای -اسم یا فعل- وزن و مثال آورده و کلمات هر وزنی را مرتب کرده. وی علاوه بر آوردن مثال، به حرف آخر کلمات هم اشاره کرده. قصد وی از این کار پیش‌گیری از افتادگی حروف (تصحیف) بوده است. این کار یافتن و جست‌وجوی کلمات را برای پژوهشگر بسیار آسان می‌کند.  


امتیاز شمس العلوم، ذکر اخبار ناب (مانند اخبار عرب و پادشاهان عرب، و به ویژه پادشاهان و اعیان و سرآمدان یمن) است. از این گذشته منافع درخت‌ها و طبایع سنگ‌های قیمتی هم در این کتاب ذکر شده. مؤلف بر آن است که دانستن منافع و خواص سنگ‌ها و درخت‌ها از شناخت اسماء و اشخاص مفید‌تر است. آنچه بر اهمیت این لغتنامه افزوده، استشهاد فراوان به‌ آیات [[قرآن|قرآن کریم]]، علم [[تفسیر]]، [[قرایت|قرائت‌ها]]، اعراب، [[عروض]] و [[عروض|اوزان]]، [[اخترشناسی]]، [[حساب]] و احکام حلال و حرام است.  
امتیاز شمس العلوم، ذکر اخبار ناب (مانند اخبار عرب و پادشاهان عرب، و به ویژه پادشاهان و اعیان و سرآمدان یمن) است. از این گذشته منافع درخت‌ها و طبایع سنگ‌های قیمتی هم در این کتاب ذکر شده. مؤلف بر آن است که دانستن منافع و خواص سنگ‌ها و درخت‌ها از شناخت اسماء و اشخاص مفید‌تر است. آنچه بر اهمیت این لغتنامه افزوده، استشهاد فراوان به‌ آیات [[قرآن|قرآن کریم]]، علم [[تفسیر]]، [[قرائت|قرائت‌ها]]، اعراب، [[عروض]] و [[عروض|اوزان]]، [[اخترشناسی]]، [[حساب]] و احکام حلال و حرام است.  


محمد، فرزند نشوان حِمیری، این معجم را در دو جلد خلاصه کرد و نام «''ضیاء الحلوم''» بر آن نهاد. عظیم‌الدین احمد برگزیده‌ای از کتاب را تحت عنوان ''منتخبات فی اخبار الیمن'' گردآورد که برای نخستین بار در سال 1916 در [[لیدن]] هلند چاپ شد. دو جزء از کتاب ''شمس‌العلوم'' (1- ج) زیر نظر زترستین<ref>Karl Vilhelm Zettersteen</ref> در سال 1951 در لیدن هلند و دو جزء (1- ش) زیر نظر قاضی عبدالله بن عبدالکریم الجرافی در قاهره منتشر شده است. متن کامل و تصحیح شده‌ی کتاب ''نیز'' در 12 جلد (1992) از سوی دارالفکر المعاصر دمشق منتشر شده است.  
محمد، فرزند نشوان حِمیری، این معجم را در دو جلد خلاصه کرد و نام «''ضیاء الحلوم''» بر آن نهاد. عظیم‌الدین احمد برگزیده‌ای از کتاب را تحت عنوان ''منتخبات فی اخبار الیمن'' گردآورد که برای نخستین بار در سال 1916 در [[لیدن]] هلند چاپ شد. دو جزء از کتاب ''شمس‌العلوم'' (1- ج) زیر نظر زترستین<ref>Karl Vilhelm Zettersteen</ref> در سال 1951 در لیدن هلند و دو جزء (1- ش) زیر نظر قاضی عبدالله بن عبدالکریم الجرافی در قاهره منتشر شده است. متن کامل و تصحیح شده‌ی کتاب ''نیز'' در 12 جلد (1992) از سوی دارالفکر المعاصر دمشق منتشر شده است.  
۴۷٬۳۱۳

ویرایش