پرش به محتوا

دل می رود ز دستم صاحبدلان خدا را: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:2042159216.jpg|جایگزین=اثری از فرشاد فردابراهیمی|بندانگشتی|400x400پیکسل|اثری از فرشاد فردابراهیمی]]
[[پرونده:2042159216.jpg|جایگزین=اثری از فرشاد فردابراهیمی|بندانگشتی|400x400پیکسل|اثری از فرشاد فردابراهیمی]]
مصرع آغازین یکی از غزل‌های [[حافظ، شمس الدین محمد ( ـ شیراز ۷۹۲/۷۹۱ق)|حافظ]]، با مطلع دل می‌رود ز دستم صاحب دلان خدا را/ دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا. این غزل در نسخه‌ی تصحیح [[محمد قزوینی|علامه قزوینی]]، [[قاسم غنی|غنی]] مشتمل بر 13 بیت است و در [[بحر مضارع]] مثمن اخرب (مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن) سروده شده است.
مصرع آغازین یکی از غزل‌های [[حافظ، شمس الدین محمد ( ـ شیراز ۷۹۲/۷۹۱ق)|حافظ]]، با مطلع دل می‌رود ز دستم صاحب دلان خدا را/ دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا. این غزل در نسخه‌ی تصحیح [[قزوینی، محمد (تهران ۱۲۵۶ـ۱۳۲۸ش)|قزوینی]]، [[غنی، قاسم (سبزوار ۱۲۷۲ـ امریکا ۱۳۳۱ش)|غنی]] مشتمل بر 13 بیت است و در [[بحر مضارع]] مثمن اخرب (مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن) سروده شده است.


این غزل که در برخی از ابیات آن (چهارم و هشتم) صنعت ادبی [[تلمیع]] به کار رفته است، برای اختلاف چند اصطلاحش در نسخ مختلف، از مناقشه‌انگیزترین شعرهای دیوان حافظ است. از جمله در نسخه‌ی‌ قزوینی- غنی که مرجع ماست «کشتی‌شکستگانیم» ثبت شده، اما اصطلاح «کشتی‌‌نشستگانیم» هم در بعضی نسخ آمده است. در این مورد بعضی اشکال کرده‌اند که اگر کشتی شکسته است باد مساعد نمی‌تواند آن را به ساحل برساند و بدین جهت کشتی‌نشستگانیم را پذیرفته‌اند. از جمله [[سودی بوسنوی، احمد (سارایوو ۹۳۰ـ استانبول ۱۰۰۶ق)|سودی]] کشتی‌نشستگانیم را پذیرفته و چنین معنی کرده که کشتی در دریا متوقف گشته و حرکت نمی‌کند، پس کشتی نشسته را کشتی توقف کرده دانسته. البته مشخص است که او لابد به دلیل عدم اشرافش به زبان فارسی اصطلاح کشتی‌نشستگان را به اشتباه معنا کرده است. و همچنین ابتدای بیت یازدهم در برخی نسخه‌ها به صورت «ترکان پارسی‌گو» و در برخی دیگر «رندان پارسا» ضبط شده است.  
این غزل که در برخی از ابیات آن (چهارم و هشتم) صنعت ادبی [[تلمیع]] به کار رفته است، برای اختلاف چند اصطلاحش در نسخ مختلف، از مناقشه‌انگیزترین شعرهای دیوان حافظ است. از جمله در نسخه‌ی‌ قزوینی- غنی که مرجع ماست «کشتی‌شکستگانیم» ثبت شده، اما اصطلاح «کشتی‌‌نشستگانیم» هم در بعضی نسخ آمده است. در این مورد بعضی اشکال کرده‌اند که اگر کشتی شکسته است باد مساعد نمی‌تواند آن را به ساحل برساند و بدین جهت کشتی‌نشستگانیم را پذیرفته‌اند. از جمله [[سودی بوسنوی، احمد (سارایوو ۹۳۰ـ استانبول ۱۰۰۶ق)|سودی]] کشتی‌نشستگانیم را پذیرفته و چنین معنی کرده که کشتی در دریا متوقف گشته و حرکت نمی‌کند، پس کشتی نشسته را کشتی توقف کرده دانسته. البته مشخص است که او لابد به دلیل عدم اشرافش به زبان فارسی اصطلاح کشتی‌نشستگان را به اشتباه معنا کرده است. و همچنین ابتدای بیت یازدهم در برخی نسخه‌ها به صورت «ترکان پارسی‌گو» و در برخی دیگر «رندان پارسا» ضبط شده است.  


غزل را به خاطر وزن دوری یا ضربی‌اش [[محمدرضا شجریان (خواننده)|محمدرضا شجریان]] (از جمله در ''سرّ عشق'') و [[شهرام ناظری]] (در ''کیش مهر، و ساز نو آواز نو'') در چندین اجرا و آلبوم به صورت تصنیف خوانده‌اند.   
غزل را به خاطر وزن دوری یا ضربی‌اش [[محمدرضا شجریان (خواننده)|محمدرضا شجریان]] (از جمله در ''سرّ عشق'') و [[ناظری، شهرام (کرمانشاه ۱۳۲۹ش)|شهرام ناظری]] (در ''کیش مهر، و ساز نو آواز نو'') در چندین اجرا و آلبوم به صورت تصنیف خوانده‌اند.   


ترجمه‌ی تحت‌اللفظی مصرع‌های دوم بیت چهارم و هشتم غزل به ترتیب این است: می صبحگاهی به من بده و از خواب برخیزید ای مستان/ برای ما لذیذتر و شیرین‌تر از بوسه‌ی دوشیزگان است.  
ترجمه‌ی تحت‌اللفظی مصرع‌های دوم بیت چهارم و هشتم غزل به ترتیب این است: می صبحگاهی به من بده و از خواب برخیزید ای مستان/ برای ما لذیذتر و شیرین‌تر از بوسه‌ی دوشیزگان است.  
سرویراستار
۵۵٬۶۴۷

ویرایش