Automoderated users، رباتها، دیوانسالاران، checkuser، مدیران رابط کاربری، moderation، Moderators، پنهانگران، مدیران، userexport، سرویراستار
۴۷٬۴۳۸
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:11231700-1.jpg|بندانگشتی|Francisca de la Gándara y Cardona کنتس بیوه کالدرون، اثر ویسنته لوپز پورتانا]] | |||
اِسپانیایی، هنر (Spanish art) | اِسپانیایی، هنر (Spanish art) | ||
نقاشی و مجسمهسازی [[اسپانیا]]. هنر اسپانیایی با دو سنّت اروپایی و اسلامی شکل گرفت و با سلایق تأثیرگذار محلّی انطباق یافت. در هنر اسپانیا، سبکها صرفنظر از آنکه از چه منبعی تأثیر گرفته باشند، اغلب دگرگونه میشوند و حالوهوای اسپانیایی مییابند. | نقاشی و مجسمهسازی [[اسپانیا]]. هنر اسپانیایی با دو سنّت اروپایی و اسلامی شکل گرفت و با سلایق تأثیرگذار محلّی انطباق یافت. در هنر اسپانیا، سبکها صرفنظر از آنکه از چه منبعی تأثیر گرفته باشند، اغلب دگرگونه میشوند و حالوهوای اسپانیایی مییابند. | ||
'''پیشینۀ تاریخی'''. اسپانیا از ۲۱۸پم تا ۴۱۴م تحت سیطرۀ روم بود؛ ویرانههای بسیاری با معماری رومی، [[ | '''پیشینۀ تاریخی'''. اسپانیا از ۲۱۸پم تا ۴۱۴م تحت سیطرۀ روم بود؛ ویرانههای بسیاری با معماری رومی، [[موزائیک]]<ref>mosaic</ref> کاریها، و قطعههایی از نقاشیهای دیواری آن دوره برجا مانده است. این سرزمین در ۴۱۴م به اشغال [[ویزیگوت ها|ویزیگوتها]]<ref>Visigoths </ref>، و در ۷۱۱م به اشغال عربها درآمد. ویزیگوتها بر تکامل هنری اسپانیا چیزی نیافزودند، فقط میثاقهای رومی را ناشیانه پی گرفتند. تمدن اسلامی، دورۀ درخشانی بود و در پیشرفت هنر و معماری اسپانیا نقش مهمی داشت. | ||
'''قرنهای ۹ و ۱۰م'''. منشاء نقاشی در اسپانیا را میبایست در نسخ خطی مذّهب آن و تزیینات دیواری باقیمانده جستوجو کرد. از این دوره نسخ خطی بسیاری باقی مانده است، که تأثیرات عمیق اسلامی و بیزانسی<ref>Byzantine </ref> را نشان میدهند. این هنر در سبکی موسوم به مستعربی<ref>Mozarabic </ref> تجلّی یافته است، و میتوان آن را نخستین هنر واقعاً ملّیِ اسپانیا برشمرد. | '''قرنهای ۹ و ۱۰م'''. منشاء نقاشی در اسپانیا را میبایست در نسخ خطی مذّهب آن و تزیینات دیواری باقیمانده جستوجو کرد. از این دوره نسخ خطی بسیاری باقی مانده است، که تأثیرات عمیق اسلامی و بیزانسی<ref>Byzantine </ref> را نشان میدهند. این هنر در سبکی موسوم به مستعربی<ref>Mozarabic </ref> تجلّی یافته است، و میتوان آن را نخستین هنر واقعاً ملّیِ اسپانیا برشمرد. | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
'''قرن ۱۵م'''. وحدت اسپانیا در ۱۴۷۲م، پیشرفتی سریع در هنرها را در پی داشت که عمدتاً از حمایت فردیناند و ایزابل<ref> Isabella </ref> ناشی میشد. سبک شکوفاشدۀ اسپانیایی ـ فلاندری<ref>Hispano-Flemish </ref>، بر نقاشی فلاندری<ref>Flemish </ref> (بهویژه آثار وان آیک<ref>van Eyck </ref> و وان در وایدن<ref>van der Weyden </ref>)، و نیز سنّتهای مغربی مبتنی بود. [[گایه گو، فرناندو (ح ۱۴۴۰ـ۱۵۰۷)|فرناندو گالیگو]]<ref>Fernando Gallego</ref> (ح ۱۴۴۰م ـ پس از ۱۵۰۷)، و لوئیس دالمائو<ref> Luis Dalmau</ref> (فعال در ۱۴۲۸ـ۱۴۶۰م) از برجستهترین نمایندگان آن بهشمار میروند. تأثیر رنسانسِ<ref> Renaissance </ref> ایتالیا در آثار پدرو [[بروگته|برّوگته]]<ref>Pedro Berruguete</ref>، نقاش دربار، آشکار است. | '''قرن ۱۵م'''. وحدت اسپانیا در ۱۴۷۲م، پیشرفتی سریع در هنرها را در پی داشت که عمدتاً از حمایت فردیناند و ایزابل<ref> Isabella </ref> ناشی میشد. سبک شکوفاشدۀ اسپانیایی ـ فلاندری<ref>Hispano-Flemish </ref>، بر نقاشی فلاندری<ref>Flemish </ref> (بهویژه آثار وان آیک<ref>van Eyck </ref> و وان در وایدن<ref>van der Weyden </ref>)، و نیز سنّتهای مغربی مبتنی بود. [[گایه گو، فرناندو (ح ۱۴۴۰ـ۱۵۰۷)|فرناندو گالیگو]]<ref>Fernando Gallego</ref> (ح ۱۴۴۰م ـ پس از ۱۵۰۷)، و لوئیس دالمائو<ref> Luis Dalmau</ref> (فعال در ۱۴۲۸ـ۱۴۶۰م) از برجستهترین نمایندگان آن بهشمار میروند. تأثیر رنسانسِ<ref> Renaissance </ref> ایتالیا در آثار پدرو [[بروگته|برّوگته]]<ref>Pedro Berruguete</ref>، نقاش دربار، آشکار است. | ||
'''قرن ۱۶م'''. تأثیر همهجانبۀ رنسانس ایتالیا در نقاشیهای [[مورالس، | '''قرن ۱۶م'''. تأثیر همهجانبۀ رنسانس ایتالیا در نقاشیهای [[مورالس، لوئیس د|لوئیس دِ مورالس]]<ref> Luis de Morales</ref> ( ـ۱۵۸۶م)، که قویاً از [[داوینچی، لئوناردو|لئوناردو داوینچی]]<ref> Leonardo da Vinci</ref> تأثیر گرفت، و نقاشیها و مجسمههای آلونسو [[بروگته|برّوگته]]<ref> Alonso Berruguete</ref> (نخستین مجسمهساز برجستۀ اسپانیایی) بازتاب یافته است. [[ال گرکو|اِل گرکو]]<ref> El Greco </ref> هنرمند شاخص اواخر قرن ۱۶م، و نخستین شخصیت مهم در هنر اسپانیا بود. او که در [[کرت، جزیره|کرت]]<ref>Crete </ref> بهدنیا آمده بود، سبک [[مانریسم]]<ref>Mannerism </ref> (شیوهگری) خاص خود را از شمایلنگاری<ref>icon painting</ref> یونانی و مکتب ونیزی<ref> Venetian</ref> برگرفت. دیگر نقاشان بزرگ قرن ۱۶م عبارت بودند از خوان دِ خوانس<ref> Juan de Juanes </ref> (ح ۱۵۲۳ـ۱۵۷۹م)، خوان دِ لاس روئلاس<ref>Juan de las Roelas </ref> (ح ۱۵۵۸ـ۱۶۲۵م)، و لوئیس دِ وارگاس<ref>Luis de Vargas</ref>. | ||
'''قرن ۱۷م'''. هنری خشک و عمیقاً دینی بر این دوره، که شاخصِ گذار از مانریسم به [[باروک]]<ref> baroque </ref> بود، تسلط داشت؛ نقاشان آن عبارت بودند از [[ریبرا، خوزه د (۱۵۹۱ـ۱۶۵۲)|ریبرا]]<ref>Ribera </ref>، موریلو<ref>Morillo </ref>، [[سورباران، فرانسیسکو د (ح ۱۵۹۸ـ۱۶۶۴)|سورباران]]<ref>Zurbarán </ref>، [[بالدس لیال، خوان د (۱۶۲۲ـ۱۶۹۰)|خوان دِ بالدس لیال]]<ref>Juan de Valdés Leal </ref> (۱۶۲۲ـ۱۶۹۰م)، [[ریبالتا، فرانسیسکو|ریبالتا]]<ref>Ribalta </ref>، و [[ولاسکز، دیه گو رودریگس (۱۵۹۹ـ۱۶۶۰)|ولاسکز]]<ref>Velázquez </ref>، شخصیت سرآمد عصر خویش. [[کانو، آلونسو (۱۶۰۱ـ ۱۶۶۷)|آلونسو کانو]]<ref>Alonso Cano </ref>، و [[مونتانس، خوان مارتینس (۱۵۶۸ـ۱۶۴۹)|مونتانس]]<ref>Montañés</ref> (۱۵۶۸ـ۱۶۴۹م) از مجسمهسازان برجستۀ قرن ۱۷م بودند؛ در این دوره نوعی مجسمۀ چوبی رواج یافت که شور و حرارت عمیق دینی، ویژگی آن بود. | '''قرن ۱۷م'''. هنری خشک و عمیقاً دینی بر این دوره، که شاخصِ گذار از مانریسم به [[باروک]]<ref> baroque </ref> بود، تسلط داشت؛ نقاشان آن عبارت بودند از [[ریبرا، خوزه د (۱۵۹۱ـ۱۶۵۲)|ریبرا]]<ref>Ribera </ref>، موریلو<ref>Morillo </ref>، [[سورباران، فرانسیسکو د (ح ۱۵۹۸ـ۱۶۶۴)|سورباران]]<ref>Zurbarán </ref>، [[بالدس لیال، خوان د (۱۶۲۲ـ۱۶۹۰)|خوان دِ بالدس لیال]]<ref>Juan de Valdés Leal </ref> (۱۶۲۲ـ۱۶۹۰م)، [[ریبالتا، فرانسیسکو|ریبالتا]]<ref>Ribalta </ref>، و [[ولاسکز، دیه گو رودریگس (۱۵۹۹ـ۱۶۶۰)|ولاسکز]]<ref>Velázquez </ref>، شخصیت سرآمد عصر خویش. [[کانو، آلونسو (۱۶۰۱ـ ۱۶۶۷)|آلونسو کانو]]<ref>Alonso Cano </ref>، و [[مونتانس، خوان مارتینس (۱۵۶۸ـ۱۶۴۹)|مونتانس]]<ref>Montañés</ref> (۱۵۶۸ـ۱۶۴۹م) از مجسمهسازان برجستۀ قرن ۱۷م بودند؛ در این دوره نوعی مجسمۀ چوبی رواج یافت که شور و حرارت عمیق دینی، ویژگی آن بود. | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
'''قرنهای ۱۸ و ۱۹م'''. با ظهور [[بوربون، سلسله|بوربونها]]<ref> Bourbons </ref> در قرن ۱۸م، تأثیرات خارجی مجدداً آشکار شد. سلسلهای از نقاشان خارجی در دربار اسپانیا مستقر شدند، و با اهمیتیافتن مادرید، ویژگیهای ناحیهای رنگ باخت. اصالت اسپانیایی در هنر گویا<ref>Goyaá </ref> نمود پیدا کرد؛ هنر قرن ۱۸ اسپانیا تحت سلطۀ هنر گویا بود. آثار او در هنر قرنِ ۱۹م اروپا تأثیر شگرفی برجا نهاد. هنر اسپانیا در قرن ۱۹م تنزّل یافت، هرچند هنرمندانی همچون اسکیوِل<ref>Esquivel </ref> (۱۸۰۶ـ۱۸۵۷م)، لوپز ای پورتانیا<ref>López y Portaña </ref>، و [[فورتونی، ماریا|ماریانو فورتونی]]<ref>Mariano Fortunyá </ref> (۱۸۳۸ـ۱۸۷۴م) آثار چشمگیری آفریدند. | '''قرنهای ۱۸ و ۱۹م'''. با ظهور [[بوربون، سلسله|بوربونها]]<ref> Bourbons </ref> در قرن ۱۸م، تأثیرات خارجی مجدداً آشکار شد. سلسلهای از نقاشان خارجی در دربار اسپانیا مستقر شدند، و با اهمیتیافتن مادرید، ویژگیهای ناحیهای رنگ باخت. اصالت اسپانیایی در هنر گویا<ref>Goyaá </ref> نمود پیدا کرد؛ هنر قرن ۱۸ اسپانیا تحت سلطۀ هنر گویا بود. آثار او در هنر قرنِ ۱۹م اروپا تأثیر شگرفی برجا نهاد. هنر اسپانیا در قرن ۱۹م تنزّل یافت، هرچند هنرمندانی همچون اسکیوِل<ref>Esquivel </ref> (۱۸۰۶ـ۱۸۵۷م)، لوپز ای پورتانیا<ref>López y Portaña </ref>، و [[فورتونی، ماریا|ماریانو فورتونی]]<ref>Mariano Fortunyá </ref> (۱۸۳۸ـ۱۸۷۴م) آثار چشمگیری آفریدند. | ||
'''قرن ۲۰م'''. هنر قرن ۲۰ اسپانیا در اروپا بسیار تأثیرگذار بود؛ ازجمله هنرمندان برجستهای که بسیاری از آنان در خارج از اسپانیا هنرآفرینی میکردند، عبارتاند از [[گریس، خوان (۱۸۸۷ـ۱۹۲۷)|خوان گریس]]<ref>Juan Gris </ref>، [[میرو، خوآن (۱۸۹۳ـ۱۹۸۳)|خوان میرو]]<ref>Joan Miró </ref>، [[دالی، سالوادور (۱۹۰۴ـ۱۹۸۹)|سالوادور دالی]]<ref>Salvador Dalí </ref>، و [[پیکاسو، پابلو (۱۸۸۱ـ۱۹۷۳)|پیکاسو]]<ref>Picasso</ref>، که بسیاری او را نوآورترین هنرمند قرن میدانند. [[تاپیس، آنتونی | '''قرن ۲۰م'''. هنر قرن ۲۰ اسپانیا در اروپا بسیار تأثیرگذار بود؛ ازجمله هنرمندان برجستهای که بسیاری از آنان در خارج از اسپانیا هنرآفرینی میکردند، عبارتاند از [[گریس، خوان (۱۸۸۷ـ۱۹۲۷)|خوان گریس]]<ref>Juan Gris </ref>، [[میرو، خوآن (۱۸۹۳ـ۱۹۸۳)|خوان میرو]]<ref>Joan Miró </ref>، [[دالی، سالوادور (۱۹۰۴ـ۱۹۸۹)|سالوادور دالی]]<ref>Salvador Dalí </ref>، و [[پیکاسو، پابلو (۱۸۸۱ـ۱۹۷۳)|پیکاسو]]<ref>Picasso</ref>، که بسیاری او را نوآورترین هنرمند قرن میدانند. [[تاپیس، آنتونی|آنتونی تاپیس]]<ref> Antoni Tàpies</ref>، و مودستو کوئیسارت<ref> Modesto Cuizart</ref> (۱۹۲۵ـ ) از هنرمندان شاخص اسپانیایی در نیمۀ دوم قرن بیستماند. | ||
<br /> | <br /> | ||
ویرایش