بازگشت ادبی: تفاوت میان نسخه‌ها

آغازگران اصلی این نهضت تعدادی از شاعران اصفهان بودند که مهم‌ترین آن‌ها [[مشتاق اصفهانی،میرسیدعلی (اصفهان ۱۱۰۱ـ۱۱۷۱ق)|مشتاق اصفهانی]]، [[شعله اصفهانی، محمد (قرن ۱۲ق)|شعله اصفهانی]] و [[میرزا نصیر طبیب|میرزا محمد نصیرالدین اصفهانی]] هستند. شاگردانی که این گروه از شاعران تربیت کردند شیوۀ آنان را ادامه دادند. [[آذر بیگدلی، لطف علی (اصفهان ۱۱۳۴ـ قم ۱۱۹۵ق)|لطفعلی آذربیگدلی]]، [[هاتف اصفهانی، احمد ( ـ۱۱۹۸ق)|هاتف اصفهانی]] و [[صباحی بیدگلی کاشانی|صباحی بیدگلی شاملو]] (متوفی 1218ق) از جمله شاگردان این گروه بودند. مدتی بعد [[نشاط اصفهانی، عبدالوهاب (اصفهان ۱۱۷۵ـ تهران ۱۲۴۴ق)|نشاط اصفهانی]] با هدف تبلیغ و ترویج این روش تازه، در اصفهان انجمنی به نام «انجمن نشاط» تشکیل داد که اگرچه دوران فعالیتش کوتاه بود، اما نقش زیادی در اشاعۀ این شیوه داشت. روی کار آمدن [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] و خاصه دورۀ سلطنت [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی شاه]] که خود نیز شاعر بود، و البته توجه او به شاعران در رشد و رونق گرفتن نهضت بازگشت ادبی تاثیر زیادی داشت. در دورۀ سلطنت فتحعلی شاه، [[صبا، فتح علی خان|ملک‌الشعرا فتحعلی خان صبا]] با چند شاعر درباری دیگر، از جمله [[نشاط اصفهانی، عبدالوهاب (اصفهان ۱۱۷۵ـ تهران ۱۲۴۴ق)|میرزا عبدالوهاب نشاط]] و [[مجمر اصفهانی، حسین (زواره ۱۱۹۰ـ تهران ۱۲۲۵ق)|مجمر اصفهانی]] انجمنی به نام [[انجمن خاقان]] تشکیل دادند و مروج شیوۀ نو شدند. در ادامۀ فعالیت این انجمن، انجمن دیگری نیز در زمان ناصرالدین شاه در مشهد که هواداران سبک خراسانی بودند شکل گرفت. از دیگر شاعران مهم این دوره به اشخاصی چون [[سحاب اصفهانی، محمد بن هاتف ( ـ۱۲۲۲ق)|سحاب اصفهانی]]، [[وصال شیرازی، محمدشفیع (شیراز ۱۱۹۷ـ ۱۲۶۲ق)|وصال شیرازی]]، [[قاآنی، میرزا حبیب (شیراز ۱۲۲۳ـ تهران ۱۲۷۰ق)|قاآنی شیرازی]]، [[فروغی بسطامی، عباس (کربلا ۱۲۱۳ـ۱۲۷۴ق)|فروغی بسطامی]]، [[سروش اصفهانی، محمدعلی (اصفهان ۱۲۲۸ـ تهران ۱۲۸۵ق)|سروش اصفهانی و]] [[طبیب اصفهانی، عبدالباقی (۱۱۲۷ـ۱۱۷۱ق)|طبیب اصفهانی]] می‌توان اشاره کرد. نهضت بازگشت ادبی تقریبا حدود 150 سال دوام و رونق داشت. این دوره را نمی‌توان در شمار دوره‌های سبکی متداول شعر فارسی (خراسانی، عراقی و هندی) به شمار آورد، چرا که طرز نویی را برای شعر فارسی پیشنهاد نکرد. با این حال شعر دورۀ بازگشت ادبی به تغییر و تحولی بزرگ در شعر فارسی شد: شعر مشروطیت.