هفتکل، شهر

هفتکل، شهر
استان	خوزستان
شهرستان	هفتکل
بخش	مرکزی
جمعیت	15,802نفر (۱۳۹۵ش)
موقعیت	۶0۲کیلومتری جنوب غربی تهران و 90کیلومتری شرق اهواز
نوع اقلیم	بسیار گرم و خشک
ارتفاع از سطح دریا	حدود 310متر
تولیدات و صنایع مهم	صنعت نفت و گاز
نام لاتین	Haftkel

هفتکل، شهر Haftkel, city

میدان اصلی شهر هفتکل

واقع در نواحی مرکزی استان خوزستان، و مرکز اداری شهرستان هفتکل. با اکتشاف میدان بزرگ نفتی در اوائل سدۀ 1300ش، پس از مسجدسلیمان دومین، شهر نفتی ایران و خاورمیانه شد. هفتکل با ارتفاع حدود 310متر از سطح دریا در دشتی در ۶0۲کیلومتری جنوب غربی تهران و 90کیلومتری شرق اهواز قرار دارد. این شهر با اقلیم بسیار گرم و مرطوب از نظر بارندگی جزءِ نواحی خشک است. در سرشماری سراسری 1395ش جمعیت آن 15,802نفر بوده است. اهالی این شهر از اقوام بختیاری، قشقایی و اقلیت عرب هستند. اقتصاد مردم هفتکل برپایۀ صنعت نفت و گاز، چند معدن سیمان و گچ و آهک، تولید قالی و گلیم، کشاورزی، و دامداری صنعتی و سنتی استوار است. چند رود فصلی در فاصلۀ چند کیلومتری شمال، شرق و جنوب شرقی هفتکل جریان دارد.

هفتکل در دشتی به نام «طوف سفید» قرار دارد که در سده‌های گذشته محل قشلاق بختیاری‌ها بوده است. در فرهنگ بختیاری‌ها «کِل» به معنای سنگ سر پا نگه داشته شده به منظور نشانه و علامت است و در این منطقه به مناسبتی هفت «کِل» قرار داده شده بود و بعد از کشف نفت، نام «هفتکل» مشهور شد. با اطلاع از تاریخ بسیار کهن خوزستان، تاریخ شهرنشینی هفتکل به صنعت نفت پیوسته است. دومین میدان نفتی ایران و خاورمیانه، پس از مسجدسلیمان، در اوایل سال 1306ش در هفتکل اکتشاف و معرفی شد. با آغاز بهره‌برداری از چاه‌های نفت این منطقه، ساخت خانه‌های کارگران، کارمندان و مدیران انگلیسی و ایرانی در هفتکل شروع شد. در سال 1310ش بخشداری هفتکل در تابعیت شهرستان شوشتر ایجاد شد. در دهه‌های بعد، راه‌اندازی دو سینمای کارگری و کارمندی، باشگاه و اماکن ورزشی و تفریحی، فرودگاه، پارک و فضای سبز مناسب، درمانگاه و ادارات و سازمان‌های شهری از هفتکل، شهری مناسب زندگی ساخته بود. هفتکل از مهر سال 1333ش پس از استقرار کنسرسيوم نفتی، از نظر توليد پس از ميدان جديد نفتی در آغاجاری و ميدان مسجدسليمان در رديف سوم قرار گرفت که اين امر حاکی از کاهش فشار نفت ذخيره در اين ميدان بود. توليد اين منطقه پس از کشف ذخاير نفتی جدید و بهره‌برداری از ذخاير نفتی آغاجاری و گچساران تنزل پيدا کرد و در سال 1346ش پس از ميادين آغاجاری، گچساران، مارون، اهواز و کرنج در رديف ششم توليد نفت قرار گرفت. در این سال شهرداری هفتکل ایجاد گردید. در سال 1348ش شرکت نفت از هفتکل خارج شد و این شهر را به ارتش شاهنشاهی واگذار کرد. به همان ميزان که توليد نفت در هفتکل کاهش می‌يافت، مهاجرت رونق می‌گرفت و هفتکل در مدت کوتاهی به شهری متروکه تبديل شد. هرچند با برنامه‌ريزی عمليات تزريق گاز در ميدان هفتکل از تير سال 1355ش توليد نفت از اين ميدان استمرار يافت، اما اين مقدار توليد نتوانست در سال 1358ش جايگاهی بهتر از رديف بيستم را در بين 23 منطقۀ فعال نفتی ايران برای هفتکل به ارمغان بياورد. هم‌اکنون نيز توليد نفت در ميدان نفتی هفتکل که زيرمجموعۀ شرکت بهره‌برداری نفت و گاز مسجدسليمان است، با استفاده از روش تزريق گاز ادامه دارد. در ابتدای سال 1387ش، براساس مصوبۀ هیأت وزیران، با انتزاع بخش هفتکل از شهرستان مسجدسلیمان به شهرستان ارتقاء یافت.

---