امامزاده کرار

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

امامزاده کرار

زیارتگاهی تاریخی در آبادی بوزان (بوزون) واقع در حومه شرقی اصفهان است که در فاصله تقریبی 3 کیلومتری این شهر قرار دارد. شهرت عمده این یادمان در تاریخ هنر و معماری ایران، به بقایای نفیسی از آرایه‌های دوره سلجوقی بازمی‌گردد که گواهی بر سابقه کهن این کانون مذهبی در سده 6ق است؛ هرچند فضای زیارتی کنونی ساختمانی نوساز بوده و جایگزین بنای کهن پیشین شده است.

شاخص‌ترین عنصر هنری برجامانده از این مزار، محراب گچ‌بری‌شده باشکوهی است که طبق سنگ‌نوشته و خطوط موجود بر پیشانی آن، در سال ۵۲۸ق به دست هنرمندی به نام علی بن شیرزاد انصاری قزوینی پدید آمده است. این اثر ارزشمند تلفیقی چشمگیر از نقوش گیاهی، طرح‌های اسلیمی، نگاره‌های هندسی و خطوط کوفی و نسخ متضمن آیات قرآنی را به نمایش می‌گذارد. به منظور صیانت از این مواریث در برابر فرسایش و تخریب، محراب و قطعاتی از تزئینات وابسته به آن در سال ۱۳۱۶ش از جایگاه اصلی جدا و به موزه ملی ایران انتقال یافت.

پژوهش‌های تزئین‌شناسی بر روی گچ‌بری‌های بازمانده از این بقعه آشکار می‌سازد که بسیاری از نگاره‌های گیاهی نظیر برگ‌های دندانه‌دار کنگری، خوشه‌ها و برگ‌های مو و ترکیب‌بندی‌های متقارن ستاره‌ای، ریشه در سنت‌های دیرین سنگ‌نگاری و گچ‌بری ایران پیش از اسلام دارند که در عصر سلجوقی با مضامین قدسی و خطوط اسلامی درآمیخته و هویتی نو یافته‌اند.

بر پایه شواهد باستان‌شناختی، بنای تاریخی امامزاده در سال ۷۱۳ق (دوره ایلخانی) نیز دستخوش مرمت و بازسازی شد، اما بنای کهن خشتی و آجری آن در اوایل دهه ۱۳۸۰ش تخریب گردید و فضایی معاصر بر جای آن افراشته شد. از منظر شجره‌شناسی و طبق اسناد محلی اداره اوقاف، مدفن یادشده به یکی از نوادگان امام جعفر صادق (ع) با شش واسطه انتساب دارد، در حالی که کتیبه سال ۵۲۸ق عمدتاً ناظر بر هویت سازنده و تاریخ آفرینش اثر هنری محراب است.