جوشقان قالی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

جوشِقان قالی

امامزاده محمد اوسط فرزند امام علي (ع)، جوشِقان

شهری در استان اصفهان، شهرستان کاشان، بخش قمصر. با ارتفاع ۲,۲۸۰ متر، در منطقه‌ای کوهستانی، در ۱۱۴کیلومتری شمال غربی اصفهان و ۴۹کیلومتری جنوب غربی کاشان، سر راه میمه به قمصر و کاشان، ۲۷کیلومتری جنوب غربی قمصر قرار دارد. این شهر با اقلیم سرد و خشک، از شهرهای مرتفع ایران و جمعیت آن 4,161نفر است (1395ش).

نام‌ جوشقان‌ در منابع‌ به‌ صورت‌های‌ خونجان‌، کوشکان‌، کوسکان‌، جوشقانِ قالی‌، جوشقان‌ غالی‌ و کوشیان‌ آمده‌ است‌. نام‌ جوشقان‌ در اصل‌ کوشَکان‌ (به‌ زبان‌ محلی‌: کوشْکون‌) بوده‌ که‌ از کوشک‌ به‌ معنای‌ قصر و کاخ‌ گرفته‌ شده‌ است‌ و چون‌ دو کوشک‌، یکی‌ در قسمت‌ جنوبی‌ و دیگری‌ در قسمت‌ شمالی‌ جوشقان‌ واقع‌ بوده‌، آن‌ را کوشکان‌ خوانده‌اند و به‌ سبب‌ شهرتش‌ در قالی‌بافی‌ آن‌ را جوشقان‌ قالی‌ هم‌ خوانده‌اند. نام جوشقان با ضبط‌های گوناگون از سدۀ 4 هجری در منابع‌ تاریخی‌ آمده است. در دوره صفوی‌، جوشقان‌ محل‌ استقرار کارگاه‌های‌ سلطنتی‌ بافت‌ قالی‌ در ایران‌ بود. شاه‌ سلیمان‌ صفوی‌ در 1082ق چهارده‌ قطعه‌ فرش‌ را، که‌ نعمت‌اللّه‌ جوشقانی‌ در جوشقان‌ بافته‌ بود، برای‌ مقبره شاه‌ عباس‌ دوم‌ در قم‌ تهیه‌ کرد. در 1260ق جوشقان‌ از زمین‌ لرزه‌ آسیب‌ دید. در دوره ناصرالدین‌ شاه‌ جوشقان‌ از قرای‌ خمسه کاشان‌ بود. در 1323ش‌ آبادی‌ جوشقان‌، با ضبط‌ جوشقان‌ قالی‌، در دهستان‌ جوشقان‌ (مشتمل‌ بر 23 آبادی‌ که‌ آبادی‌ کامو نیز جزو آن‌ بود) از توابع‌ شهرستان‌ کاشان‌ و جزو استان‌ دوم‌ (مازندران‌) بود. در حدود 1329ش‌ جوشقان‌ قصبه‌ای‌ با هفت‌ رشته‌ قنات‌، دارای‌ محصولاتی‌ مانندِ غلات‌، حبوبات‌، انگور، سیب‌زمینی‌، میوه‌های‌ سردسیری‌، و از صنایع‌دستی‌ دارای‌ قالی‌بافی‌ با نقش‌ جوشقانی‌ و کرباس‌ بافی‌ بود و ویرانه‌ای‌ از برجی‌ قدیمی‌ داشت‌ و مزارع‌ چوگان‌ و راونجِ بالا جزو آن‌ بود. پس‌ از آن‌، دهستان‌ جوشقان‌ با دوازده‌ آبادی‌، به‌ مرکزیت‌ آبادی‌ جوشقان‌، جزو بخش‌ میمه شهرستان‌ کاشان‌ شد. در 1340ش‌، شهرستان‌ کاشان‌ (به‌ همراه‌ جوشقان‌) تابع‌ استان‌ مرکزی‌ گردید. در شهریور 1366ش، جوشقان‌ با نام‌ جوشقان‌ قالی‌ دهستانی‌ شد به‌ مرکزیت‌ آبادی‌ جوشقان‌ قالی‌ در بخش‌ قمصر شهرستان‌ کاشان‌. در تیر 1379ش، آبادی‌ جوشقان‌ و آبادی‌ کامو به‌ شهر جوشقان‌ و کامو تبدیل‌ و شهرداری آن در سال بعد تأسیس شد؛ و نهایتاً با اصلاح مصوبۀ پیشین در انتهای سال 1391ش، روستاهای کامو و چوگان با هم شهری به همین نام را تشکیل دادند و شهرک وحدت نیز با شهر جوشقان قالی ادغام شد.