آرامگاه ستی فاطمه
آرامگاه ستی فاطمه
زیارتگاهی تاریخی در محله چهارسوی کوچک و در حاشیه خیابان آیت‌الله کاشانی اصفهان است که به عنوان هسته مذهبی یک مجموعه زیارتی و گورستانی کهن شناخته می‌شود. این اثر همراه با بقعه مجاور آن، در ۲۲ آذر ۱۳۱۳ش با شماره ۲۲۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. واژه «ستی» در زبان فارسی و متون کهن، مخفف واژه عربی «سَیِّدَتی» به معنای بانوی من است؛ عنوانی احترام‌آمیز که در فرهنگ عامه به بانو فاطمه صغری، منتسب به فرزندان امام موسی کاظم (ع)، اطلاق شده است؛ گرچه در منابع اصیل تبارشناسی اسلامی سند قاطعی در خصوص هویت تاریخی این انتساب وجود ندارد و اهمیت عمده این بقعه در بافت شهری اصفهان، ناشی از پیشینه معماری و شکل‌گیری گورستانی بزرگ پیرامون آن در سده‌های گذشته است.
کالبد این بنا در دوره صفویه و هم‌زمان با عصر شاه عباس اول شکل گرفت یا بازسازی بنیادین یافت و در پیرامون آن گورستانی عمومی گسترش پیدا کرد که تا سده‌های بعد محل دفن صاحب‌منصبان و چهره‌های سرشناس شهر بود. این مجموعه در جریان هجوم افغان‌ها و کشاکش‌های پس از سقوط صفویه آسیب‌های جدی دید و بخش‌های زیادی از اراضی پیرامونی آن تخریب شد. در دوره قاجار و در زمان سلطنت فتحعلی‌شاه، بقعه دستخوش مرمت و تزئینات دوباره گردید؛ کتیبه منظومی به خط نستعلیق سفید بر زمینه لاجوردی به تاریخ ۱۲۴۲ق در بنا نصب شده که به مرمت گنبد و آرامگاه توسط محمدعلی‌خان اشاره دارد.
از نظر ساختار فضایی، بقعه ستی فاطمه دارای گنبدخانه‌ای با تزئینات کاشی‌کاری در پوسته خارجی و رسمی‌بندی و گچ‌بری در سطوح داخلی است. ضریح و مزار در مرکز این فضا قرار دارد و صحنی در برابر آن گسترده شده است که در جبهه جنوبی آن، آرامگاه شاهزادگان صفوی به عنوان بنایی مستقل اما متصل به مجموعه واقع شده است. آرامگاه ستی فاطمه در طول تاریخ به عنوان کانون پیونددهنده بافت آرامگاهی محله چهارسو عمل می‌کرده و از نمونه‌های شاخص بقاع مذهبی دوره صفوی و قاجار در پایتخت صفویان به شمار می‌رود.