یوسف مجیدزاده
یوسف مجیدزاده (تبریز ۱۳۱۵ - فرانسه ۲۷ مهر ۱۴۰۵ش)
| یوسف مجیدزاده | |
|---|---|
| زادروز |
تبریز ۱۳۱۵ش |
| درگذشت | فرانسه ۲۷ مهر ۱۴۰۵ش |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات و محل تحصیل | دکترای باستان‌شناسی - دانشگاه شیکاگو |
| شغل و تخصص اصلی | باستان‌شناس |
| فعالیت های مهم | کشف و معرفی تمدن جیرفت |
| سمت | مدیر گروه و موسسۀ باستان‌شناسی دانشگاه تهران |
| آثار | متن مقاله |
| گروه مقاله | باستان شناسی ایران |
باستان‌شناس ایرانی و کاشف تمدن جیرفت. در ۱۳۴۱ش از دانشگاه تهران دانشنامۀ کارشناسی باستان‌شناسی گرفت. در ۱۳۴۴ش به ایالات متحدۀ امریکا رفت و در ۱۳۵۵ش با نگارش رساله‌ای دربارۀ جامعۀ تپۀ قبرستان در عصر مس - سنگ از دانشگاه شیکاگو دانشنامۀ دکتری گرفت. مجیدزاده از ۱۳۵۰ش به کاوش و معرفی جامعۀ هزاره‌های پنجم و چهارم پیش از میلادِ تپۀ قبرستان پرداخت. در ۱۳۵۶ش دانشیار دانشگاه تهران شد و از ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹ش مدیر گروه و موسسۀ باستان‌شناسی دانشگاه تهران بود؛ تا این که در ۱۳۶۶ش بازنشسته شد و به فرانسه و ایالات متحدۀ امریکا مهاجرت کرد. چندسالی در دانشگاه شیکاگو به تحقیق و تدریس پرداخت. مجیدزاده از ۱۳۷۷ش کاوش محوطۀ باستانی پیش از تاریخی تپۀ اُزبکی را آغاز کرد و در ۱۳۸۰ش با دعوت مسئولین سازمان میراث فرهنگی دوباره به ایران آمد، سرپرستی کاوش در کنارصندل را برعهده گرفت و پژوهش در دو تپۀ شمالی و جنوبی را آغاز کرد. نتیجۀ کاوش اخیر معرفی تمدن ناشناخته و درخشان جیرفت به جهان شرق‌شناسی بود.
کاوش‌های مجیدزاده در تپۀ قبرستان دشت قزوین، محوطۀ ازبکی ساوجبلاغ و به‌ویژه محوطه‌های باستانی حوزۀ هلیل‌رود و جیرفت، از مهم‌ترین بخش‌های کارنامۀ علمی او بود. آثار و نوشته‌های علمی مجیدزاده دربارۀ آغاز شهرنشینی در ایران، تاریخ و تمدن ایلام و بینالنهرین نیز سهم ارزشمندی در گسترش دانش باستان‌شناسی داشته است. علاوه بر چند کتاب، مقالات او در نشریات تخصصی باستان‌شناسی چاپ شده‌اند. مجیدزاده در کتاب‌هایش گزارش کاوش‌های باستان‌شناختی خودش و دیگران را بنای تاریخ‌نگاری تمدنهای کهن حوزۀ فلات ایران و بینالنهرین کرده است؛ و بر این اساس هر سه ضلع شخصیت علمی او (کاوش و پژوهش میدانی، آموزش باستان‌شناسی و تاریخ‌نگاری) درخور بزرگداشت و تقدیرند.
کتاب‌شناسی
- هن‍ر ایران باستان (تمدنهای پیش از اس‍لام) (ترجمه)، ای‍دت پ‍رادا[۱] با ه‍م‍ک‍اری راب‍رت دای‍س‍ون[۲] و ک‍م‍ک‌ه‍ای چ‍ارل‍ز وی‍ل‍ک‍ی‍ن‍س‍ون[۳]، تهران: م‍ؤس‍س‍ه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، ۱۳۵۷ش
- آغاز شهرنشینی در ایران، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1368ش
- تاریخ و تمدن ایلام، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1371ش
- تاریخ و تمدن بینالنهرین، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1376-1379ش
- جیرفت ک‍ه‍ن‌ت‍ری‍ن تمدن ش‍رق، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت ف‍ره‍ن‍گ و ارش‍اد اس‍لام‍ی، 1382ش
- تپه ازبکی به قدمت تاریخ در کهن‌شهر نظرآباد (البرز)، کرج: رایمانا، 1395ش
- کاوش‌های تپه قبرستان (ترجمۀ فارسی متن انگلیسی پژوهش یوسف مجیدزاده)، تهران: موازی، 1396ش
- باستان‌شناسی حوزه هلیل‌رود، جیرفت، تهران: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، ۱۳۹۸ش