میامی، شهرستان
میامی، شهرستان (County) Meyamey
| میامی، شهرستان | |
|---|---|
| استان | سمنان |
| بخش | مرکزی و کالپوش |
| جمعیت | 38,718نفر (1395ش) |
| موقعیت | شمال شرق استان سمنان |
| نوع اقلیم | معتدل مایل به گرم و نیمهخشک |
| ارتفاع از سطح دریا | 1,070متر (مرکز شهرستان) |
| تولیدات و صنایع مهم | کشاورزی |
| برخی بناهای مهم | مجموعۀ کاروانسرای میاندشت؛ کاروانسرای شاهعباسی عباسآباد؛ مسجد جامع فرومد؛ کاروانسرای میامی؛ رباط سپنج |
| نام لاتین | Meyamey |
| شهر ها و آبادی های مهم | میامی و فرومد |
واقع در شمال شرقی استان سمنان، به مرکزیت اداری شهر میامی. مشتمل است بر دو بخش مرکزی به مرکزیت شهر میامی (شامل دهستانهای کلاتههای شرقی، میامی و فرومد)، و بخش کالپوش به مرکزیت رضوان (شامل دهستانهای رضوان و نردین)، و 45 روستا. بر پایه منابع جغرافیایی کهن، واژۀ «میامی» از «مَیمَی» گرفته شده که به تاکستانهای سرسبز و فراوانی انگور در این ناحیه اشاره دارد. آنچه از این منابع استخراج میشود این است که منطقۀ مورد نظر از چندصدسال پیش تاکستانهای آباد داشته. شماری از آبادیهای کنونی این منطقه تاریخی کهن و پیوسته به سرزمین/ ایالت تاریخی قومس (کومش) دارند، خاصه دو شهر کنونی فرومد و میامی. از آن چه که در کتابهای تاریخی آمده بر میآید که میامی در قسمت شرقی قومس واقع بوده است. به دلیل واقع بودن برخی آبادیهای میامی در مسیر جادۀ ری به خراسان، در دورۀ صفویه تعدادی کاروانسرا و آبانبار در این منطقه ساخته شد. ابن یمین، از شاعران نامدار سدۀ 7 و 8هجری، از مردم این سرزمین و از آبادی فرومد بوده است. میامی در تقسیمات کشوری معاصر ایران از توابع شهرستان شاهرود بوده؛ تا سال 1390ش که با مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ ۱۳۹۰/۶/۱۹ش، با انتزاع بخش میامی از شهرستان یادشده به شهرستان میامی ارتقاء یافت.
براساس سرشماری سراسری سال 1395ش، جمعیت این شهرستان 38,718نفر است؛ برپایۀ اطلاعات مرکز آمار ایران، از این رقم حدود 16درصد ساکن دو شهر و بیش از 86درصد روستانشینانند. بیشتر مردم شهرستان به زبان فارسی و در برخی مناطق و روستاها به زبان ترکی خراسانی، بلوچی و کردی کرمانجی سخن میگویند. اقتصاد مردم این شهرستان برپایۀ کشاورزی و دامداری استوار است؛ و علاوه بر این، در میامی چند معدن فلزات (از جمله کرومیت و مس) و دو-سه شهرک و ناحیۀ صنعتی فعال و نیمهفعال وجود دارد. گندم، جو، چغندرقند، پسته، حبوبات، فلفل، پیاز، کلزا، تخمۀ آفتابگردان، گیاهان علوفهای (یونجه و ذرت) و انگور مهمترین محصولات کشاورزی این شهرستان است. صنایع دستی میامی شامل جاجیمبافی، لاکتراشی، تولید البسۀ محلی، دستبافتههای سنتی، نمدمالی و… میشود.
میامی در جنوب و غرب با شهرستان شاهرود، در شرق با خراسان رضوی (شهرستانهای داورزن و جغتای)، در شمال شرق با خراسان شمالی (شهرستانهای جاجرم و گرمه) و در شمال غربی با استان گلستان (شهرستانهای گالیکش، مینودشت و آزادشهر) محدود شده است. بخشی از پارک ملی و جنگل گلستان در بخش کالپوش میامی قرار دارد. شهرستان میامی دارای چهار منطقۀ نمونۀ گردشگری شامل دشت شقایق و آفتابگردان، جنگل و آبشار نام نیک، جنگل دشت شاد و روستای تاریخی عباسآباد است. آبوهوای آن معتدل مایل به گرم و نیمهخشک، و ارتفاع مرکز آن از سطح دریا ۱,۰۷۰متر است. این شهرستان مجموعهای از جاذبههای گردشگری طبیعی و تاریخی را دل خود جای داده است که در انتها به برخی از آنها اشاره میکنیم:
- مجموعۀ کاروانسرای میاندشت (ثبت در فهرست آثار ملی ایران و فهرست میراث جهانی یونسکو): مجموعه کاروانسرای میاندشت بزرگترین مجموعه کاروانسرای ایران است که در ۴۰کیلومتری شرق میامی در مسیر جاده میامی به مشهد قرار دارد و شامل سه کاروانسرای صفوی و قاجار، چاپارخانه و کبوترخانه میشود. کاروانسرای غربی مربوط به دوره صفوی و دو کاروانسرای دیگر مربوط به دوره قاجار است.
- کاروانسرای شاهعباسی عباسآباد (ثبت در فهرست آثار ملی ایران و فهرست میراث جهانی یونسکو): در فاصله ۸۰کیلومتری از مرکز شهرستان میامی، بهعنوان بزرگترین تک کاروانسرای شهرستان در دل بافت تاریخی و پلکانی عباسآباد واقع شده است. در دوره صفویه بنا و در دوره قاجار مرمت اساسی شده است.
- مسجد جامع فرومد: مربوط به سدۀ 7ق (ثبت ملی شده است.)
- آرامگاه ابن یمین: مربوط به دورۀ معاصر در روستای فرومد
- آرامگاه شیخ حسن جوری: در ۸۵کیلومتری شهر میامی، برروی تپهای در ۲کیلومتری روستای کلاته میرعلم فیروزآباد و حوالی روستای فرومد
- کاروانسرای میامی (ثبت در فهرست آثار ملی ایران و فهرست میراث جهانی یونسکو): مربوط به دوره صفوی در مرکز شهر میامی
- کاروانسرای محمدآباد پل ابریشم: مربوط به دوره صفوی (ثبت ملی شده است.)
- کاروانسرای سنگی شریفآباد: مربوط به دوره صفوی در ۴۰کیلومتری شمال شرقی میامی (ثبت ملی شده است.)
- رباط سپنج: مربوط به دورۀ ایلخانان در ۶۰کیلومتری شمال شرق میامی و در روستای جهانآباد (ثبت ملی شده است.)
- دشت شقایق و آفتابگردان کالپوش
- آبشار و جنگل نام نیک: روستای نام نیک در ۱۲۰کیلومتری شمال میامی
- غار سُم: در ارتفاع ۱٬۷۰۰متری کوه خواجه قنبر (امامزاده بالای کوه) در منطقه نامیج روستای نام نیک، بخش کالپوش شهرستان میامی
- جنگل دشت شاد: در ۱۴۰کیلومتری شمال میامی در روستایی به همین نام در منطقه کالپوش