آقا محمدخان قاجار

From ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

آقا محمدخان قاجار (استرآباد ۱۱۵۵ـ گرجستان ۱۲۱۱ق) Agha Mohammad Khan Qajar

آقا محمدخان قاجار
Agha Mohammad Khan Qajar
زادروز استرآباد ۱۱۵۵ق
درگذشت گرجستان ۱۲۱۱ق
ملیت ایرانی
شغل و تخصص اصلی فرمانروا
دوره حک: ۱۲۱۰ـ۱۲۱۱ق
گروه مقاله تاریخ ایران
خویشاوندان سرشناس محمدحسن خان قاجار (پدر) - باباخان (برادرزاده)
نگاره‌ای از آقامحمدخان، مربوط به سال ۱۸۴۰م
تاج آقا محمدخان قاجار (اصفهان 1173ق) در کاخ گلستان، از جنس مس با تزئینات میناکاری


مؤسس و اولین پادشاه (حک: ۱۲۱۰ـ۱۲۱۱) سلسلۀ قاجار. پسر محمدحسن‌خان قاجار بود که مدت شانزده سال در شیراز در دربار کریم‌خان زند تحت مراقبت بود. پس از مرگ کریم‌خان، مدعی سلطنت شد و به مازندران رفت و در آن‌جا با گروهی از ایل قاجار به تصرف شهرهای ایران پرداخت. او سپس دو برادر خود را کشت و پس از فتح کرمان لطفعلی‌خان زند را به‌قتل رساند. آقا محمدخان، گرجستان را تسخیر کرد و به قتل و غارت شهر تفلیس پرداخت (۱۲۰۹ق) و دو سال بعد در تهران تاج‌گذاری کرد (۱۲۱۰ق) و چون خود، فرزندی نداشت، برادرزاده‌اش (باباخان) را به ولیعهدی و ابراهیم‌خان کلانتر (اعتمادالدوله) را به صدارت خویش برگزید. او آرامش و امنیت را در کشور برقرار کرد و توانست دولت مقتدر واحدی به وجود آورد. وی در ۵۷سالگی به دست چند نفر از سپاهیانش کشته شد. جنازه‌اش را به نجف اشرف بردند و در آن‌جا دفن کردند. آقا محمدخان، سلطانی زراندوز و طماع و سنگ‌دل بود.