تذکره الاولیاء

تَذکِرةُ‌الاولیاء

تندیس عطار نیشابوری، مولف «تَذکِرةُ‌الاولياء»

کتابی به فارسی، در شرح‌حال و روایت مناقب و کرامات ۷۲ تن از اولیاء صوفیه و بزرگان از امام جعفر صادق (ع) تا حسین بن منصور حلاج، تألیف شیخ عطار نیشابوری. عطار، پس از ذکر نام و سرگذشتی کوتاه از هریک از مشایخ، به تفصیل به کرامات، حالات و سخنانِ‌ آنان می‌پردازد. آغازین و انجامین تذکره‌های کتاب، دربارۀ امام صادق (ع) و امام باقر (ع) است. نثر کتاب، پخته و زیبا و در مواردی بسیار آهنگین و دلنشین است و از این‌جهت در شمار ارزشمندترین متونِ ‌متقدم نثر فارسی است. گذشته از پاره‌ای اعتقادات مذهبیِ مؤلّف و شماری حکایاتِ عجیب، می‌توان این کتاب را از نظر شرح‌حال مشایخِ گذشته و اطلاعات تاریخی آن روزگار ارزشمند دانست. تذکرة‌الاولیاء بارها (ازجمله به کوشش نیکلسون و دکتر محمد استعلامی) به‌چاپ رسیده و به عربی و سوئدی ترجمه و از نظر بلاغی و زبانی تحلیل شده است.