کاخ سعدآباد

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

کاخ سعدآباد

کاخ شمس پهلوی خواهر محمدرضا پهلوی یا موزه پوشاک سلطنتی (ساخت 1314 تا 1318ش)
کاخ احمدشاهی - یکی از قدیمی ترین بناهای این مجموعه،ساخته شده اواخر سلطنت احمد شاه قاجار یعنی از سال 1297ش
کاخ موزه سبز یا شهوند (کاخ رضا شاه پهلوی)، اتمام ساخت ۱۳۰۱ تا ۱۳۰۷ش
کالسکه خانه سلطنتی یا موزه برادران امیدوار
کاخ سفید یا موزه ملت (کاخ محمدرضا شاه پهلوی)
موزه آلبوم‌های سلطنتی و اسناد تاریخی سعدآباد
موزه آب (دفتر مخصوص محمدرضاشاه)
موزه استاد بهزاد (کاخ کرباس، کاخ ولیعهدی رضا پهلوی)
موزه خط میرعماد (کاخ فرحناز و علیرضا فرزندان محمدرضاشاه)

مجموعه کاخ و اقامتگاه تابستانی خاندان پهلوی، شمال تجریش. یک‌میلیون مترمربع مساحت دارد و از چهارده کاخ کوچک و بزرگ تشکیل شده بود. معروف‌ترینِ آن‌ها عبارت است از کاخ دو طبقۀ شهوند که در دورۀ وزارت جنگ رضاخان سردار سپه ‌روی تپۀ علی‌خان که به سردار همایون والی تعلق داشت، ساخته شده است. ساختمان آن هفت سال به طول انجامیده است. به‌سبب نمای مرمر سبز آن به کاخ سبز نیز معروف است. دارای یک تالار آینه 80متری با سقفِ سبکِ هفت کاسه، و خاتم‌کاری‌ها، منبت‌کاری‌ها و تذهیب‌کاری‌ها بی‌نظیر است. دو طرف بنا ستون‌های سنگی و مجسمه‌هایی از شیر نصب شده و درها نقش برجستۀ گل و مجسمه و منبت‌کاری دارند. در سال 1316ش، پیمان سعدآباد در کاخ شهوند امضا شد. کاخ سفید، که در دو طبقه برای پذیرایی‌های رسمی رضاشاه بنا شده بود. دیوارها و سربخاری‌های آن از سنگ مرمر منقش است. یکی از اتاق‌های کاخ سفید، به دفتر کار محمدرضاشاه اختصاص داشت. خوابگاه رضاشاه معروف به کاخ کرباسی. همچنین کاخ‌های ملکۀ مادر، شمس پهلوی، اشرف پهلوی و شهناز پهلوی. چند باغ و عمارت از دورۀ قاجار در محوطۀ کاخ سعدآباد که به‌تدریج گسترش یافت، وجود داشت، ازجمله باغ و عمارت معروف به قصرِ علی‌خان که از رجال آن دوره بود. محوطۀ باغ به بانو عظمی، دختر ناصرالدین‌شاه قاجار تعلق داشت. مجموعۀ کاخ سعدآباد از دهۀ 1340ش قابل بازدید بود. امروز به موزه‌های گوناگون تبدیل شده است.