طرق رود، شهر
طرق‌رود، شهر Tarqrud, city
شهری در استان اصفهان، جنوب غربی شهرستان نطنز، بخش مرکزی، و مرکز دهستان طرق‌رود. وزیران عضو کمیسیون سیاسی و دفاعی هیأت دولت در جلسۀ مورخ ۱۳۹۰/۵/۳۰ تصویب کردند که روستای طرق از توابع دهستان طرق‌رود بخش مرکزی شهرستان نطنز پس از تجمیع با روستاهای باغستان پایین، یحیی‌آباد، کشه، باغستان بالا و آبکشه از توابع همان بخش به شهر تبدیل شود. در سدۀ 7ق یاقوت حموی آن را قریه‌ای بزرگ مانند شهر ذکر کرده است. زکریای قزوینی در همان دوره در کتاب «آثارالبلاد و اخبار العباد» در مورد طرق چنین آورده: طرق شهری نزدیک اصفهان است و اهالی آن دستی فراخ در ساخت ظروفی از عاج و آبنوس دارند که مردم شهرهای دیگر، توانایی ساخت آنها را ندارند. چند اثر تاریخی این شهر که به آنها اشاره خواهیم کرد نشانۀ رونق و آبادانی طرق از دوره‌های پیش از اسلام تاکنون است. این شهر کوهپایه‌ای با حدود 2,100متر ارتفاع از دریا در نزدیکی قلّه کرکس و در فاصلۀ 260کیلومتری جنوب شرق تهران، 80کیلومتری شمال شرق اصفهان، و 20کیلومتری جنوب غرب نطنز واقع شده است.
طرق‌رود در مسیر جادۀ قدیم نطنز به اصفهان قرار دارد و از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی آن به این موارد می‌توان اشاره کرد: قلعه خشتی دوره اشکانی (تاریخ ثبت ملی: 1379ش)، مسجد جامع تاریخی مربوط به دورۀ ایلخانان (1380ش)، دریاچه‌ای که آب آن از قنات و چشمه‌های کوهستان کرکس تأمین می‌شود، سرو خمیده 1400ساله مسجد جامع شهر، چنار 450ساله کنار حسینیه شهر، امامزاده چهار بزرگوار مربوط به دوره صفویه (1386ش)، آبگیر سامون و گورستان قدیمی. با وجود تلفظ کنونی طرق (با فتح طاء و سکون راء) نام روستای طرق در لغتنامۀ دهخدا با ضم اول و دوم (طُرُق= جمع مکسر «طریق» به معنای راه‌ها و گذرگاه‌ها) آمده؛ اما به دلیل وجود استخر بزرگ طبیعی در روستا که در حال حاضر به آن «بَند» گفته می‌شود و ظاهراً هستۀ اولیۀ روستا در کنار آن شکل گرفته است، می‌توان طرق را شکل دگرگون‌شدۀ واژۀ «استخر»، با حذف همخوان سایشی آغازی و قلب همخوان‌های خوشۀ پایانی دانست. طرق دارای آب‌وهوای معتدل کوهستانی با تابستان‌های معتدل و زمستان‌های سرد، و از حیث بارندگی جزو مناطق نیمه‌خشک است. از بزرگان طرق یا طرق‌رود می‌توان از احمد بن ثابت بن محمد طرقی (فقیه و ادیب) نام برد که متوفیِ سال 520ق است. به دلیل وضعیت اقلیمی، جاذبه‌های طبیعی و تاریخی، بافت سنتی و همچنین نزدیکی به آزادراه قم - اصفهان از شهرهای گردشگرپذیر مرکز ایران است.
در سرشماری سراسری 1395ش جمعیت آن 1,749نفر بوده است. مردم شهر طرق‌رود به گویش رو به زوال طرقی (از گویش‌های فلات مرکزی ایران و متعلق به گروه زبان‌های ایرانی شمال غربی) سخن می‌گویند و شغل بیشتر آنها کشاورزی و دامداری است. مهم‌ترین محصولات منطقۀ طرق‌رود انواع غلات و حبوبات، زعفران و انگور است و علاوه بر آن میوه‌های دیگری چون گلابی، به، گردو، بادام، زردآلو، سیب، گیلاس و آلبالو نیز از باغات شهر برداشت می‌شود.