تئاتر ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

<p>در آذر ۱۳۰۸ش اولین [[تئاتر دائمی ملی ایران]] به نام «تئاتر سیروس» (در خیابان قوام‌السلطنه، کوچۀ شاهرخ) با نمایش ''ماهیار'' (''یک قربانی دیگر'') به همت آرداشس نازاریان و آرتو تریان افتتاح شد. متعاقب آن «تئاتر دایمی نکیسا» نیز به همت ارباب افلاطون شاهرخ، [[خیرخواه، حسین (۱۲۸۸ـ۱۳۴۱ش)|حسین خیرخواه]]، [[محتشم، نصرت الله (تهران ۱۲۸۹ـ همان جا ۱۳۵۹ش)|نصرت‌الله محتشم]]، [[دفتری، ایران|ایران دفتری]]، و [[گرمسیری، علی اصغر (۱۲۹۰ـ۱۳۷۹ش)|علی‌اصغر گرمسیری]] و [[استودیو درام کرمانشاهی]] توسط [[کرمانشاهی، میرسیف الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۱ش)|میرسیف‌الدین کرمانشاهی]] آغاز به کار کرد. در سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ش تروپ [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|نوشین]]، جمعیت پری، کلوپ فردوسی، [[کانون بانوان]]، و [[تئاتر شهرداری]] نیز شکل گرفت. </p>

<p>در ۱۳۱۸ش پس از تشکیل «[[سازمان پرورش افکار]]» [[هنرستان هنرپیشگی تهران]]، در باغ علاءالدوله (در شمال میدان سپه سابق)، به ریاست [[نامدار، مهدی|مهدی نامدار]] تأسیس شد، و هنرجویان زیر نظر نصر، نوشین، رفیع حالتی، [[دریابیگی، علی (بندر انزلی ۱۲۸۲ـ۱۳۷۰ش)|علی دریابیگی]]، و [[فکری، معزدیوان (۱۲۷۹ـ۱۳۶۴ش)|معزدیوان فکری]] با برنامه‌ای که منطبق با پروگرام کنسرواتوار هنرهای دراماتیک<ref>Conservatoire D’Art Dramatique</ref> پاریس بود به تحصیل پرداختند. در نخستین دورۀ هنرستان ۵۲ دانشجو (دوازده نفر زن و بقیه مرد)، که بعدها از بازیگران نام‌آور عرصۀ تئاتر شدند، تحصیل کردند. [[سارنگ، هوشنگ (۱۲۹۱ـ۱۳۴۸ش)|هوشنگ سارنگ]]، [[بهشتی، هوشنگ (تهران ۱۳۰۲ـ ۱۳۷۰ش)|هوشنگ بهشتی]]، [[محسنی، مجید (بندر انزلی ۱۳۴۹ش)|مجید محسنی]]، [[ظهوری، تقی (تهران ۱۲۹۱ـ۱۳۷۰ش)|تقی ظهوری]]، [[زاهد، عطاءالله|عطاالله زاهد]]، عبدالله بقایی، [[نقشینه، غلامحسین (۱۲۸۲ـ۱۳۷۵ش)|غلامحسین نقشینه]]، عزت‌الله وثوق، رضا رخشانی، [[قنبری، حمید (تهران ۱۳۰۳ـ ۱۳۸۶ش)|حمید قنبری]]، [[کریمی، نصرت الله|نصرت‌الله کریمی]]، [[اسکویی، مصطفی (تهران ۱۳۰۲ـ همان جا ۱۳۸۴ش)|مصطفی اسکویی]]، و [[زرندی، محمدعلی (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|محمدعلی زرندی]] از اولین شاگردان این هنرستان بودند. </p>

<p>در ۱۳۳۵ش به‌همت مسئولان دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران یک کارگردان امریکایی به نام فرانک سی دیویدسون (معروف به پروفسور دیویدسون) برای تدریس به ایران دعوت شد، و در ادامه با حضور و تدریس جورج کوئین‌بی و دکتر بلچر حرکت جدیدی برای احیای تئاتر نوین ایران در ادارۀ کل هنرهای زیبای کشور و ادارۀ هنرهای دراماتیک به راه افتاد. همچنین با تأسیس تلویزیون ایران (در ۱۳۳۷ش) برنامه‌های زنده‌ای در تلویزیون اجرا شد که همگی به تحول تئاتر ایران کمک کردند. در ۱۳۴۳ش تالار ۲۵ شهریور (سنگلج) با یک جشنوارۀ نمایشی آغاز به‌کار کرد، در آذر ۱۳۴۵ش رشتۀ موسیقی و هنرهای نمایشی به رشتۀ تحصیلی دانشکدۀ هنرهای زیبا دانشگاه تهران افزوده شد، در ۱۳۴۶ش نخستین «[[جشن هنر شیراز]]» برگزار گردید، و در ۱۳۴۷ش وزارت فرهنگ و هنر به تشکیل مراکز آموزش نمایش در شهرهای ایران اهتمام ورزید که هر یک به نوبۀ خود گام بلندی در جهت تحول بیشتر تئاتر ایران به‌شمار می‌رفت. این روند تا بهمن ۱۳۵۷ش ادامه یافت. </p>

<p>در سال‌های پس از انقلاب، گروه‌های مستقل تجربی و دانشجویی (در پایتخت و شهرستان‌ها) تشکیل شدند که چه از حیث کمی و چه از جهت کیفی فعالیت نظرگیر و درخور توجهی داشتند. برگزاری سالانۀ جشنوارۀ تئاتر فجر نیز در تشویق گروه‌های تئاتری سهم و نقش مؤثری ایفا کرد.</p>