آزی کیوه، اننامدی (۱۹۰۴ـ۱۹۹۶): تفاوت میان نسخه‌ها

دولتمرد و رئیس‌جمهور [[نیجریه]] (۱۹۶۳ـ۱۹۶۶م) و از رهبران ملی‌گرای دهۀ ۱۹۴۰م و خواهان خودمختاری نیجریه. نخست‌وزیر نیجریۀ شرقی بود (۱۹۵۴ـ۱۹۵۹م). پس از استقلال آن کشور، فرماندار کلّ فدراسیون نیجریه شد (۱۹۶۰ـ۱۹۶۳م). درخلال جنگ داخلی (۱۹۶۷ـ۱۹۷۰م) که براثر جدایی [[بیافرا، جمهوری|بیافرا]]<ref>Biafra</ref> رخ داد، نخست از [[ایبو]]<ref>Ibo</ref>، گروه قومی خود، حمایت کرد، اما در ۱۹۶۹م به حمایت از دولت فدرال پرداخت. از ۱۹۷۸م، تا ممنوعیت تشکیل احزاب سیاسی (۱۹۴۸م) رهبر حزب خلق نیجریه<ref>Nigeria People’s Party</ref> بود و در ۱۹۸۶م از سیاست کناره گرفت. آزی‌کیوه در زونگرو<ref>Zungeru</ref>، واقع در ایالت [[نیجر، جمهوری|نیجر]]، زاده شد و در [[امریکا، ایالات متحده|امریکا]] تحصیل کرد. از ۱۹۳۴م در گلدکوست<ref>Gold Coast</ref> ([[غنا]]<ref>Ghana</ref>ی کنونی) سردبیر روزنامه شد و پس از بازگشت به نیجریه (۱۹۳۷م) به انتشار روزنامه وست افریکن پایلوت<ref>West African Pilot</ref> و یکسری روزنامه‌های زنجیره‌ای در [[لاگوس]] پرداخت. در ۱۹۴۶م شورای ملی نیجریه و [[کامرون]]<ref>National Council of Nigeria and Cameroons</ref> را تأسیس کرد و تا ۱۹۶۰م ریاست آن را برعهده داشت. در ۱۹۵۶م به سوءاستفاده از اموال دولتی به نفع بانک افریکن کنتیننتال<ref>African Continental Bank</ref> که سهام‌دارِ آن بود متهم و دادگاهی شد. آثارش، که عمدتاً دربارۀ ملی‌گرایی افریقایی است، عبارت‌اند از ''افریقای بیدارشده''<ref>''Renascent Africa''</ref> (۱۹۳۷م)،''افریقایی‌ها در دوران باستان و قرون وسطا''<ref>''The African in Ancient and Medieval History''</ref> (۱۹۳۸م)، ''برنامۀ سیاسی نیجریه''<ref>''Political blueprint of Nigeria''</ref> (۱۹۴۳م) و ''انقلاب نظامی در نیجریه''<ref>''Military Revolution in Nigeria''</ref> (۱۹۷۲م).