مسجد جامع سرآور
مسجد جامع سرآور
از آثار تاریخی و مذهبی کم‌نظیر که در روستای سرآور در شمال شرقی گلپایگان قرار دارد. این بنا در تاریخ ۵ اسفند ۱۳۴۱ش با شماره ۴۳۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. پیشینه این مسجد به دوره‌های تیموری و صفوی بازمی‌گردد، هرچند برخی پژوهش‌ها و گزارش‌های میراث فرهنگی شواهد کهن‌تری از بنیان اولیه آن را به عصر ایلخانی نسبت می‌دهند.
طرح این مسجد کوچک، نقشه‌ای تقریباً مربع‌شکل در ابعاد حدود ۱۰ در ۱۰ متر دارد و پوشش سقف آن به شیوه ستون‌دار چوبی برپا شده است. چهار ستون چوبی همراه با سرستون‌های مقرنس و گره‌کاری‌شده، سنگینی سقف تیرپوش پرکار بنا را مهار می‌کنند؛ ساختاری که پیوند معماری این ناحیه را با شیوه‌های بومی مناطق سردسیر و سنت مساجد چوبی غرب کشور نشان می‌دهد.
ارزش هنری و استنادی عمده مسجد سرآور در آرایه‌های چوبی و کتیبه‌های تاریخی آن نهفته است. منبر چوبی کهن این بنا دارای کتیبه‌ای مورخ ۸۱۱ق (عصر تیموری) به نام «ابراهیم بن علی بن ابراهیم سرالواری» است که قدیمی‌ترین تاریخ مستند در این فضا را ارائه می‌دهد. همچنین لنگه درِ منبت‌کاری‌شده مسجد که دارای کتیبه‌ای با تاریخ ۹۷۹ق از دوره پادشاهی شاه طهماسب اول صفوی بوده، نشان‌دهنده تداوم توجه، تجدید و آراستن این عبادتگاه روستایی در سده‌های بعد است. در دهه‌های اخیر، اقداماتی جهت ایمن‌سازی تأسیسات و حفاظت از ساختار چوبی و دیوارهای خشتی و سنگی بنا در برابر آسیب‌های محیطی به انجام رسیده است.