مناره های دردشت
مناره های دردشت
منارههایی که بهصورت جفت بر فراز سردری تاریخی استوار شدهاند، در محله کهن دردشت اصفهان، در خیابان ابنسینا و بازارچه دردشت جای گرفتهاند. این مجموعه شامل سردر، دو مناره و بقعه آرامگاهی است و در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ش با شماره ثبت ۱۱۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سردر و منارهها بر پایه سبکشناسی معماری به نیمه دوم سده 8ق و دوره فرمانروایی آلمظفر تعلق دارند و بازمانده مدرسهای از همان عصر به شمار میروند.
این بنا در کنار آرامگاه بانویی از خاندان اینجو به نام سلطان بختآغا (معروف به بانو عظمی) قرار دارد. او دختر امیر غیاثالدین کیخسرو اینجو، برادرزاده شاه شیخ ابواسحاق اینجو، و همسر شاه محمود مظفری، حاکم آلمظفر در اصفهان بود. سلطان بختآغا در پی کشمکشهای سیاسی و رقابتهای درباری میان شاهزادگان، به فرمان همسرش به قتل رسید و در بقعه متصل به مدرسه به خاک سپرده شد. سنگ مزار یکپارچه و نفیس او از جنس سنگ سماق است که به دستور خود وی در دوران حیات (رمضان ۷۵۳ق) تراشیده شد و با کشته شدنش در سال ۷۶۹ق بر مزارش قرار گرفت؛ از این رو ذکر سال ۶۷۹ق در برخی منابع غیرتخصصی نادرست است و با توالی رویدادهای تاریخی سده هشتم مطابقت ندارد.
سردر تاریخی مدرسه حدود ۱۵ متر بلندی دارد و ارتفاع بخش برجایمانده از هریک از دو مناره بر فراز پشتبام حدود ۸ متر است. بدنه منارهها با کاشیکاریهای معقلی به رنگهای فیروزهای و سرمهای آراسته شده که اسما و عبارات مذهبی را به خط کوفی نمایش میدهند. در بخش فوقانی ساقه منارهها، آثار مقرنسکاریهای ظریف مزین به قطعات سفال و کاشی دیده میشود. سردر ورودی نیز در اصل دارای تزئینات و کتیبههای کاشیکاری پرکاری بوده که بخشهای عمده آن در طول زمان فروریخته است.
آرامگاه سلطان بختآغا دارای نمایی خارجی بهصورت چندضلعی آجری است و گنبدی دوپوسته بر فراز آن قرار دارد. سطح بیرونی این گنبد با طرحهای هندسی حاصل از ترکیب کاشی فیروزهای و لاجوردی بر زمینه آجر پوشیده شده است، اما پوشش داخلی بقعه امروزه عمدتاً با اندود گچ پوشانده شده و تزئینات اصیل آن در سدههای گذشته دچار آسیب شده است.
ترکیب دو مناره بر فراز سردر ورودی یک مجتمع مذهبی - آموزشی در منارههای دردشت، یکی از الگوهای شاخص معماری ایران در سده 8ق است که مقدمه تکامل این ساختار در مساجد و مدارس عصر صفوی گردید. این اثر از معدود یادگارهای معماری عصر آلمظفر در اصفهان است که همبستگی یک واحد آموزشی، سردر تشریفاتی و بقعه آرامگاهی را در یک طرح کالبدی بازتاب میدهد. نیز ← دردشت، محله