آرامگاه خاتون آبادی
آرامگاه خاتون‌آبادی
(یا: تکیه خاتون‌آبادی) از مجموعه‌های آرامگاهی و علمی شاخص دوره صفوی در اصفهان است که در بخش شمالی گورستان تاریخی تخت فولاد، در حاشیه خیابان مصلی و جنب کوی مخابرات قرار دارد. این اثر تاریخی در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۲ش با شماره ثبت ۹۰۶۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
خاستگاه این مجموعه به اواخر عصر صفوی بازمی‌گردد؛ زمانی که میر سید محمداسماعیل خاتون‌آبادی ( -۱۱۱۶ق)، از مفسران، فقها و علمای نامدار آن عصر، این مکان را نخست به‌عنوان یک مدرسه علمیه و محل تدریس و عبادت احداث کرد. با درگذشت و دفن بانی در یکی از صفه‌های آن، این بنا کاربری آرامگاهی یافت و به‌تدریج به مدفن اختصاصی خاندان علمی و سرشناس خاتون‌آبادی تبدیل شد؛ امری که سبب شد ساختار آن کارکرد سه‌گانه مسجد، مدرسه و آرامگاه را به‌طور هم‌زمان حفظ کند.
از مشاهیر این دودمان که در این آرامگاه به خاک سپرده شده‌اند می‌توان به میر محمدباقر خاتون‌آبادی، نخستین ملاباشی دربار صفوی و مدرس مدرسه چهارباغ، میرزا حسین نایب‌الصدر و سید محمدحسین خاتون‌آبادی ( -۱۴۰۰ق) که از علما، نسب‌شناسان و خوشنویسان برجسته اصفهان در دوره متأخر بود، اشاره کرد.
ساختار معماری تکیه مشتمل بر صحنی مرکزی با حجره‌هایی در پیرامون، یک ایوان و مدرس چهارصفه در ضلع غربی و مسجدی کوچک در بخش جنوبی است. در زیر مدرس، سردابی قرار دارد که در گذشته محل عبادت و چله‌نشینی بوده است. شاخص‌ترین عنصر معماری این بنا، گنبد گلابی‌شکل آن بر فراز بخش غربی است که با کاشی‌کاری‌های معرق اسلیمی بر زمینه فیروزه‌ای و لاجوردی تزئین شده و بر پایه آن کتیبه‌هایی به خطوط ثلث و بنایی شامل آیات قرآن و نقوش معقلی نقش بسته است. این بنا نمونه‌ای برجسته از ساختار آرامگاهی - آموزشی مکتب اصفهان در پایان عهد صفوی به شمار می‌رود.