کلاردشت، شهرستان
| کلاردشت، شهرستان | |
|---|---|
| استان | مازندران |
| بخش | مرکزی |
| جمعیت | 23,648نفر (1395ش) |
| موقعیت | غرب استان مازندران |
| نوع اقلیم | سرد کوهستانی و نیمهمرطوب |
| ارتفاع از سطح دریا | 1,340متر (مرکز شهرستان) |
| تولیدات و صنایع مهم | برنج، گندم، جو، ذرت، ارزن، سیبزمینی، لویبا و سبزی |
| نام لاتین | Kelardasht |
| شهر ها و آبادی های مهم | کلاردشت و حسنکیف |
کلاردشت، شهرستان (County) Kelardasht
واقع در نواحی شمالی ایران در حد فاصل کوهستان البرز مرکزی و دریای خزر، در غرب استان مازندران، به مرکزیت اداری شهر حسنکیف. کلاردشت در گذشته کلار و بخشی از ناحیۀ رویان، رستمدار و بعدها کلارستاق بود. منابع تاریخی سدههای نخستین اسلامی از «کِلار» به عنوان شهری آباد و پایگاه اسپهبدان غرب طبرستان در منطقۀ کوهستانی و هممرز دیلم، مطابق با کلاردشت در مازندران کنونی، یاد کردهاند. این شهر در اواسط سدۀ 3ق به عنوان مرکز سیاسی قیام مردم طبرستان به رهبری حسن بن زید علوی علیه طاهریان جلوهگر میشود. گمان میرود کلار شکل گردانیدۀ کلات (به معنای قلعه) باشد که شکل تغییریافتۀ دیگر آن، کلا با فتح و ضم اول، در نام بسیاری آبادیهای مازندران آمده است. نخستین بار در اواخر سدۀ 9ق ظهیرالدین مرعشی در تاریخ طبرستان و رویان و مازندران نام کلاردشت را به شکل کلارهدشت آورده است. کلاردشت در ۱۳۱۶ش از توابع شهرستان شهسوار در استان دوم بود. در ۱۳۲۵ش بخش نوشهر با دهستانهای چالوس و کلاردشت از شهرستان شهسوار جدا شد و به شهرستان ارتقا یافت و دهستانهای نامبرده به بخش بدل شدند. در ۶ آبان ۱۳۷۵ شهرستان چالوس با دو بخش مرکزی و کلاردشت، به مرکزیت شهر چالوس، تشکیل شد. نهایتاً در سال 1392ش پس از تغییر و تحولاتی در شهرستان چالوس، بخش کلاردشت از آن جدا شده و به شهرستان تبدیل شد و روستای حسنکیف نیز از روستا به شهر ارتقاء یافت.
شهرستان کنونی کلاردشت متشکل است از یک بخش (بخش مرکزی)، 2 دهستان کلاردشت غربی و کلاردشت شرقی (با حدود 30 روستای مسکونی) و 2 شهر: کلاردشت و حسنکیف. براساس سرشماری سراسری سال 1395ش جمعیت شهرستان کلاردشت 23,648نفر بوده است که 57درصد این مقدار ساکن شهر و باقی ساکن نقاط روستایی بودهاند. کلاردشت در شرق به شهرستان چالوس، در شمال به شهرستان عباسآباد، در غرب به شهرستان تنکابن، و در جنوب به شهرستان طالقان (استان البرز) محدود شده است.
شهرستان کلاردشت در منطقهای کوهستانی واقع شده و بخشهای شمالی آن جنگلیست. تراکم جمعیتی شهرستان در شمال غرب آن و در دشتی که در ارتفاعات شمالی البرز مرکزی قرار دارد، اطراف مرکز اداری این شهرستان، متمرکز است. کمااینکه بیشتر آبادیهای شهرستان متصل به شهر کلاردشت یا در فاصلۀ چند کیلومتری آن هستند. به دلیل شرایط اقلیمی و جغرافیایی در دهههای اخیر انبوهی از مردم شهرها و استانهای دیگر در مرکز این شهرستان به صورت خوشنشین ساکن شده یا در آبادیهای ییلاقی آن خانه ساختهاند. بنا بر دلایل گفته شده از شهرستانهای گردشگرپذیر کشور با نرخ گردشگرپذیری بالاست. با وسعتی در حدود ۱,۵۰۹کیلومترمربع، دارای اقلیم سرد کوهستانی و نیمهمرطوب است. ارتفاع این شهرستان از سطح دریا (در مرکز آن) حدود 1,340متر است و سردابرود در میانۀ آن به سمت شمال جریان دارد. چشمهسارها و رودهای فصلی و دائمی منابع آبی بخش کشاورزی شهرستان را تأمین میکنند. مردم بومی کلاردشت به زبان طبری (گویش کلارستاقی) سخن میگویند و شیعۀ دوازدهامامیاند. از محصولات کشاورزی آن برنج، گندم، جو، ذرت، ارزن، سیبزمینی، لویبا و سبزی را میتوان نام برد.