پرش به محتوا

حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
حَدیث<br/> سخنی حاکی از کلام یا فعل یا تقریر معصوم. از آن به [[خبر (علم معانی)|خبر]] و [[سنت (فقه)|سنّت]] نیز تعبیر می‌شود، با این تفاوت که احیاناً در مصطلحات علمی، گفتار و کردار عموم افراد بشر را خبر می‌نامند و مورخان را در مقابل محدّثان، اخباری می‌خوانند (و این، غیر از اصطلاح دیگر اخباری در مقابل اصولی است). همچنین سنّت معمولاً عطف بر کتاب ([[قرآن]]) به‌کار می‌رود و نیز دسته‌ای از احادیث را که متضمن احکام عملی و آیین‌های شرعی باشد، سنّت و جمع آن سنن می‌نامند. حدیث از ارکان مهم شناخت معارف و احکام و موضوعات اسلامی است، و در ساختار فرهنگ و تمدن اسلامی نقش عمده‌ای ایفا می‌کند که تکیه‌گاه تمامی علوم دینی ([[فقه]] و [[اصول]] و [[تفسیر]] و [[کلام]] و [[اخلاق]] ...) است، چنان‌که در علوم نظری و تجربی، همچون طب و [[هیئت]] و [[ریاضیات]]، و نیز در [[تاریخ]] و [[ادبیات]] و [[فرهنگ]] و [[هنر]] تأثیر فراوانی گذاشته است. در این‌جا به چند موضوع مهم دربارۀ حدیث اشاره می‌شود:
حَدیث<br/> سخنی حاکی از کلام یا فعل یا تقریر معصوم. از آن به [[خبر]] و [[سنت (فقه)|سنّت]] نیز تعبیر می‌شود، با این تفاوت که احیاناً در مصطلحات علمی، گفتار و کردار عموم افراد بشر را خبر می‌نامند و مورخان را در مقابل محدّثان، اخباری می‌خوانند (و این، غیر از اصطلاح دیگر اخباری در مقابل اصولی است). همچنین سنّت معمولاً عطف بر کتاب ([[قرآن]]) به‌کار می‌رود و نیز دسته‌ای از احادیث را که متضمن احکام عملی و آیین‌های شرعی باشد، سنّت و جمع آن سنن می‌نامند. حدیث از ارکان مهم شناخت معارف و احکام و موضوعات اسلامی است، و در ساختار فرهنگ و تمدن اسلامی نقش عمده‌ای ایفا می‌کند که تکیه‌گاه تمامی علوم دینی ([[فقه]] و [[اصول]] و [[تفسیر]] و [[کلام]] و [[اخلاق]] ...) است، چنان‌که در علوم نظری و تجربی، همچون طب و [[هیئت]] و [[ریاضیات]]، و نیز در [[تاریخ]] و [[ادبیات]] و [[فرهنگ]] و [[هنر]] تأثیر فراوانی گذاشته است. در این‌جا به چند موضوع مهم دربارۀ حدیث اشاره می‌شود:


'''اصطلاحات کلی'''. محدّث: کسی است که سندها و متون احادیث را شناخته و از علل و نقایص حدیث و اسماء روات و رجال آگاهی داشته باشد. حافظ: به کسی گویند که سنن رسول اکرم (ص) را بداند، و موارد اتفاق و اختلاف را بشناسد و از احوال و طبقات راویان و سلسله‌های سند آگاهی کافی داشته باشد. بعضی گفته‌اند حافظ آن است که ۱۰۰هزار حدیث با سند آن‌ها حفظ داشته باشد، و «حجت» آن است که ۳۰۰هزار حدیث را حفظ باشد. سَنَد: زنجیرۀ راویان و ناقلان حدیث را گویند، زیرا تکیه‌گاه و مستند حدیث و راه رسیدن به مضمون آن است، لذا با کلمۀ طریق نیز از آن تعبیر می‌کنند. شیخ: استاد حدیث و جمع آن مشایخ، مجموعۀ اساتید محدث را مَشیخه می‌گویند. طبقه: کسانی‌که هم‌عصر و در ملاقات اساتید و مشایخ شریک باشند. مقبول: حدیثی است که علما مضمون آن را پذیرفته و بدان عمل کرده باشند. مردود: خبری است که اطمینانی به صدق آن نیست؛ معتبر: حدیثی است که بدان عمل کنند و همه یا اکثر علما آن را پذیرفته باشند.
'''اصطلاحات کلی'''. محدّث: کسی است که سندها و متون احادیث را شناخته و از علل و نقایص حدیث و اسماء روات و رجال آگاهی داشته باشد. حافظ: به کسی گویند که سنن رسول اکرم (ص) را بداند، و موارد اتفاق و اختلاف را بشناسد و از احوال و طبقات راویان و سلسله‌های سند آگاهی کافی داشته باشد. بعضی گفته‌اند حافظ آن است که ۱۰۰هزار حدیث با سند آن‌ها حفظ داشته باشد، و «حجت» آن است که ۳۰۰هزار حدیث را حفظ باشد. سَنَد: زنجیرۀ راویان و ناقلان حدیث را گویند، زیرا تکیه‌گاه و مستند حدیث و راه رسیدن به مضمون آن است، لذا با کلمۀ طریق نیز از آن تعبیر می‌کنند. شیخ: استاد حدیث و جمع آن مشایخ، مجموعۀ اساتید محدث را مَشیخه می‌گویند. طبقه: کسانی‌که هم‌عصر و در ملاقات اساتید و مشایخ شریک باشند. مقبول: حدیثی است که علما مضمون آن را پذیرفته و بدان عمل کرده باشند. مردود: خبری است که اطمینانی به صدق آن نیست؛ معتبر: حدیثی است که بدان عمل کنند و همه یا اکثر علما آن را پذیرفته باشند.
۴۷٬۸۲۷

ویرایش