آبزی: تفاوت میان نسخهها
Mohammadi2 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
آبْزی (aquatic)<br/> هر نوع موجودی که در آب زندگی میکند. [[حیات_(زیست_شناسی)|حیات]] در [[زمین|زمین]] از [[اقیانوس|اقیانوس]] | آبْزی (aquatic)<br/> هر نوع موجودی که در آب زندگی میکند. [[حیات_(زیست_شناسی)|حیات]] در [[زمین|زمین]] از [[اقیانوس|اقیانوس]]<nowiki/>های اولیه سرچشمه گرفته است، زیرا محیط آبی مزایای فراوانی برای موجودات زنده دارد. [[آب_زدایی_(شیمی)|آبزدایی]] در آب تقریباً ناممکن است، در آب دما معمولاً پایدار میماند و [[چگالی|چگالی]] آب پشتیبانی فیزیکی برای جانور فراهم میسازد. همۀ شکلهایی از حیات که قادر نیستند خارج از آب زندگی کنند، [[دوزیست|دوزیستانی]] که گاه و بیگاه وارد آب میشوند، و [[حشرات|حشراتی]] که مرحلهای از چرخۀ زندگی خود را در آب بهسر میبرند، آبزیاند. گیاهان آبزی را آبرُست<ref>Hydrophyte</ref> مینامند. بیشتر [[بی_مهرگان|بیمهرگان]] ابتدایی آبزی واقعیاند. [[شقایق_دریایی|شقایقهای دریایی]]، [[عروس_دریایی|عروس_دریایی]]، بسیاری از [[کرم_خاکی|کرمهای خاکی]]، و [[سخت_پوستان|سختپوستانی]] مانند [[خرچنگ|خرچنگ پهن]]<ref>crab</ref> و [[خرچنگ_دراز_دریایی|خرچنگ دراز]]<ref>lobster</ref>، ماهی مرکب، و [[نرم_تن|نرمتنانی]] مانند [[صدف_دوکپه_ای|صدف دوکفهای]] و [[اویستر|صدف خوراکی]]<ref>cockle</ref>، جز برخی از نرمتنان [[شکم_پا|شکمپا]]، مانند حلزون خاکی، در صورت محرومیت از محیط آبی هلاک میشوند. در میان [[مهره_دار|مهرهداران]]، [[ماهی|ماهیها]] منحصراً در محیط آبی زندگی میکنند. ماهیان با [[آبشش|آبششها]] تنفس میکنند، بدنشان از فلس پوشیدهشده، شکلشان کشیده و فشرده است، چشمهای آنها با چگالی آب متناسب است، استقرارشان را با [[باله (جانورشناسی)|بالهها]] متوازن میسازند، و دم فشردۀ جانبیشان بهمثابۀ پارو عمل میکند. برخی [[خزنده|خزندگان]]، مثل [[کروکودیل|کروکودیلها]] و [[لاک_پشت|لاکپشتها]]، را آبزی در نظر میگیرند، امّا این موجودات در هوا تنفس میکنند و برای تخمکگذاری به خشکی میآیند. تقریباً همۀ پرندگان آبزی دارای پاهای پردهدار، پارومانند، و چندقطعهایاند. برخی از این پرندگان عبارتاند از [[مرغ_غواص]]<ref>grebe</ref>، پرندۀ دریایی اُوک<ref>auk</ref>، ماکارو<ref>puffin</ref>، پنگوئن [[منقارتیغی]]<ref>razorbill</ref>، [[غاز_(پرندگان)|غازها]]، [[اردک|اردکها]]، [[پلیکان|پلیکانها]]، [[غاز_دریایی_شمالی]]<ref>gannet</ref>، و [[مرغ_نوروزی_دریایی|مرغ_نوروزی]]<ref>gull</ref>. پنگوئن همانند [[فک|فُک]]<ref>seal</ref> در خشکی بهسختی حرکت میکند، ولی بهآسانی در آب شنا میکند. پستاندارانی مانند [[نهنگ]]<ref>whale</ref> و خوک دریایی<ref>porpoise</ref> دریازی واقعیاند. این موجودات پوستی چرب و صاف و لایهای عایق از [[پیه]]<ref>blubber</ref> دارند که احشای درونی آنها را میپوشاند. این جانوران زمانی که زیر آب بهسر میبرند، قادرند وقفۀ تنفسی طولانی را تحمل کنند. فیل دریایی<ref>walrus</ref> و فُک غذای خود را از آب بهدست میآورند، ولی در صخرههای کنار آب زاد و ولد و استراحت میکنند. اندامهای حرکتی جلویی آنها پارومانند است و اندامهای حرکتی عقبیشان نیز، که بهشکل پاروست، در پشت قرار گرفتهاند و همۀ ساختارهای درونی آنها از چربی اشباع است. سایر پستانداران آبزی، مثل [[سمور|سمور دریایی]]، معمولاً دارای پاهای پردهدارند و فقط برای شکار وارد آب میشوند. معدودی از حشرات نیز مراحل نارس آبزی دارند و معمولاً در آبهای شیرین زندگی میکنند. در برخی راستهها، گونههایی یافت میشود که در همۀ مراحل، شامل تخم، لارو و بالغ، در آب بهسر میبرند. اعضای یازده راسته از ۲۹ راستۀ ردۀ حشرات در برخی مراحل آبزیاند. دو گونه از راستۀ [[فنردم|فنردُمیان]]<ref>Collembola</ref> در همۀ مراحل زندگی آبزیاند. این دو گونه عبارتاند از ''Hydropodura aquatica'' و ''Isotoma palustris''.هر دو گونه را در آبهای سطحی بریتانیا میتوان یافت. لارو سه راستۀ ''کوتهزیان''<ref>Ephemeroptera</ref>(حشرههای [[زودمیران|زودمیر]]<ref>Mayflies</ref>)، دندانداران<ref>odonata</ref> ([[سنجاقک|سنجاقکها]]<ref>dragonflies</ref>)، و بافتهبالیان<ref>plecoptera</ref> آبزی است، ولی بالغان خشکیزیاند. در راستۀ رگبالان<ref>neuroptera</ref>، تاربالان<ref>trichoptera</ref> ([[مگس_ابریشم|مگس_ابریشم]]) پولکبالان<ref>Lepidoptera</ref> ([[پروانه|پروانهها]] و بیدها)، و [[دوبالان|دوبالان]]<ref>diptera</ref> ([[مگس|مگس]]<nowiki/>های واقعی) لاروهای برخی گونهها آبزیاند. در [[نیم_بالان|نیمبالان]]<ref>hemiptera</ref> ([[ساس|ساسها]]) و قاببالان<ref>coleoptera</ref> ([[سوسک_قاب_بال|سوسکها]])، برخی اعضا، مثل ساسهای آبی، طی همۀ مراحل چرخۀ زندگیشان در آباند. پردهبالان<ref>hymenoptera</ref>، راستهای از حشرات اجتماعی، شامل [[مورچه|مورچهها]] و [[زنبور|زنبورها]]، برخی از گونههای آبزی حشرۀ ایکنئومون<ref>ichneumon fly</ref>، و نیز مراحل نارس ''آگریوتیپوس''<ref>''Agriotypus''</ref> و مرحلۀ بالغ گونههای C''araphractus'' و ''Prestwitchia'' آبزیاند. | ||
| | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۵۴
آبْزی (aquatic)
هر نوع موجودی که در آب زندگی میکند. حیات در زمین از اقیانوسهای اولیه سرچشمه گرفته است، زیرا محیط آبی مزایای فراوانی برای موجودات زنده دارد. آبزدایی در آب تقریباً ناممکن است، در آب دما معمولاً پایدار میماند و چگالی آب پشتیبانی فیزیکی برای جانور فراهم میسازد. همۀ شکلهایی از حیات که قادر نیستند خارج از آب زندگی کنند، دوزیستانی که گاه و بیگاه وارد آب میشوند، و حشراتی که مرحلهای از چرخۀ زندگی خود را در آب بهسر میبرند، آبزیاند. گیاهان آبزی را آبرُست[۱] مینامند. بیشتر بیمهرگان ابتدایی آبزی واقعیاند. شقایقهای دریایی، عروس_دریایی، بسیاری از کرمهای خاکی، و سختپوستانی مانند خرچنگ پهن[۲] و خرچنگ دراز[۳]، ماهی مرکب، و نرمتنانی مانند صدف دوکفهای و صدف خوراکی[۴]، جز برخی از نرمتنان شکمپا، مانند حلزون خاکی، در صورت محرومیت از محیط آبی هلاک میشوند. در میان مهرهداران، ماهیها منحصراً در محیط آبی زندگی میکنند. ماهیان با آبششها تنفس میکنند، بدنشان از فلس پوشیدهشده، شکلشان کشیده و فشرده است، چشمهای آنها با چگالی آب متناسب است، استقرارشان را با بالهها متوازن میسازند، و دم فشردۀ جانبیشان بهمثابۀ پارو عمل میکند. برخی خزندگان، مثل کروکودیلها و لاکپشتها، را آبزی در نظر میگیرند، امّا این موجودات در هوا تنفس میکنند و برای تخمکگذاری به خشکی میآیند. تقریباً همۀ پرندگان آبزی دارای پاهای پردهدار، پارومانند، و چندقطعهایاند. برخی از این پرندگان عبارتاند از مرغ_غواص[۵]، پرندۀ دریایی اُوک[۶]، ماکارو[۷]، پنگوئن منقارتیغی[۸]، غازها، اردکها، پلیکانها، غاز_دریایی_شمالی[۹]، و مرغ_نوروزی[۱۰]. پنگوئن همانند فُک[۱۱] در خشکی بهسختی حرکت میکند، ولی بهآسانی در آب شنا میکند. پستاندارانی مانند نهنگ[۱۲] و خوک دریایی[۱۳] دریازی واقعیاند. این موجودات پوستی چرب و صاف و لایهای عایق از پیه[۱۴] دارند که احشای درونی آنها را میپوشاند. این جانوران زمانی که زیر آب بهسر میبرند، قادرند وقفۀ تنفسی طولانی را تحمل کنند. فیل دریایی[۱۵] و فُک غذای خود را از آب بهدست میآورند، ولی در صخرههای کنار آب زاد و ولد و استراحت میکنند. اندامهای حرکتی جلویی آنها پارومانند است و اندامهای حرکتی عقبیشان نیز، که بهشکل پاروست، در پشت قرار گرفتهاند و همۀ ساختارهای درونی آنها از چربی اشباع است. سایر پستانداران آبزی، مثل سمور دریایی، معمولاً دارای پاهای پردهدارند و فقط برای شکار وارد آب میشوند. معدودی از حشرات نیز مراحل نارس آبزی دارند و معمولاً در آبهای شیرین زندگی میکنند. در برخی راستهها، گونههایی یافت میشود که در همۀ مراحل، شامل تخم، لارو و بالغ، در آب بهسر میبرند. اعضای یازده راسته از ۲۹ راستۀ ردۀ حشرات در برخی مراحل آبزیاند. دو گونه از راستۀ فنردُمیان[۱۶] در همۀ مراحل زندگی آبزیاند. این دو گونه عبارتاند از Hydropodura aquatica و Isotoma palustris.هر دو گونه را در آبهای سطحی بریتانیا میتوان یافت. لارو سه راستۀ کوتهزیان[۱۷](حشرههای زودمیر[۱۸])، دندانداران[۱۹] (سنجاقکها[۲۰])، و بافتهبالیان[۲۱] آبزی است، ولی بالغان خشکیزیاند. در راستۀ رگبالان[۲۲]، تاربالان[۲۳] (مگس_ابریشم) پولکبالان[۲۴] (پروانهها و بیدها)، و دوبالان[۲۵] (مگسهای واقعی) لاروهای برخی گونهها آبزیاند. در نیمبالان[۲۶] (ساسها) و قاببالان[۲۷] (سوسکها)، برخی اعضا، مثل ساسهای آبی، طی همۀ مراحل چرخۀ زندگیشان در آباند. پردهبالان[۲۸]، راستهای از حشرات اجتماعی، شامل مورچهها و زنبورها، برخی از گونههای آبزی حشرۀ ایکنئومون[۲۹]، و نیز مراحل نارس آگریوتیپوس[۳۰] و مرحلۀ بالغ گونههای Caraphractus و Prestwitchia آبزیاند.
- ↑ Hydrophyte
- ↑ crab
- ↑ lobster
- ↑ cockle
- ↑ grebe
- ↑ auk
- ↑ puffin
- ↑ razorbill
- ↑ gannet
- ↑ gull
- ↑ seal
- ↑ whale
- ↑ porpoise
- ↑ blubber
- ↑ walrus
- ↑ Collembola
- ↑ Ephemeroptera
- ↑ Mayflies
- ↑ odonata
- ↑ dragonflies
- ↑ plecoptera
- ↑ neuroptera
- ↑ trichoptera
- ↑ Lepidoptera
- ↑ diptera
- ↑ hemiptera
- ↑ coleoptera
- ↑ hymenoptera
- ↑ ichneumon fly
- ↑ Agriotypus