سین کیانگ اویغور

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

سین‌کیانگ اویغور (Xinjiang Uygur)

نمايي از سين کيانگ اويغور، اورومچي
سین کیانگ اویغور
نام فارسی سین کیانگ اویغور
نام های دیگر ترکستان چین
نام لاتین Xinjiang Uygur
کشور چین
موقعیت شمال غربی چین
مرکز اورومچی
جمعیت ۱۶,۸۹۰,۰۰۰ نفر (۱۹۹۶)
مساحت(کیلومتر مربع) ۱۶۴۶۸۰۰
تولیدات و صنایع مهم تولید نفت، مواد شیمیایی، آهن، پارچه، زغال سنگ، مس و گردشگری. کشت حبوبات، پنبه، میوه، و دامپروری

ناحیه‌ای خودمختار در شمال غربی چین، با ۱,۶۴۶,۸۰۰ کیلومتر مربع مساحت و ۱۶,۸۹۰,۰۰۰ نفر جمعیت (۱۹۹۶). اورومچی[۱] مرکز آن است. صنایع آن عبارت‌اند از تولید نفت، مواد شیمیایی، آهن، پارچه، زغال‌سنگ، مس و گردشگری. کشت حبوبات، پنبه، میوه، و دامپروری نیز رواج دارد. سین‌کیانگ از دو حوضه[۲] تشکیل شده که با کوه‌های مرتفع احاطه و از هم جدا شده‌اند. از شمال به جنوب این ارتفاعات عبارت‌اند از کوه‌های آلتای، که سین‌کیانگ را از جمهوری مغولستان[۳] جدا می‌کنند؛ حوضۀ دزونگاری[۴]؛ کوه‌های تین شان[۵]، با قله‌هایی با ارتفاع بیش از ۶,۱۰۰ متر؛ حوضۀ تاریم[۶]، شامل بیابان تاکلاماکان[۷]؛ دریاچه‌‌های نمک[۸] لو‌پ نور[۹]؛ گودال تورفان[۱۰] یا تورپان[۱۱]؛ و کونلون‌شان، که سین‌کیانگ را از تبت جدا می‌کند. این منطقه دارای زمستان‌های طولانی و سرد و تابستان‌های گرم است؛ گودال تورفان گرم‌ترین نقطۀ چین به‌شمار می‌رود. بارندگی بسیار کم و میانگین آن حدود ۱۵۰ میلی‌متر در سال است. در حوضه‌های دزونگاری و تاریم چاه‌های نفت وجود دارد که بزرگ‌ترین آن‌ها حوزۀ نفت‌خیز کارامای[۱۲] در شمال منطقه است. جمعیت سین‌کیانگ را عمدتاً ترک‌تبارها با دین و فرهنگ اسلامی تشکیل می‌دهد، از این‌رو به آن «ترکستان چین[۱۳]» می‌گویند. سیزده اقلیت شناخته‌شده نیز در منطقه سکونت دارند. مهم‌ترین گروه قومی، با بیش از ۷میلیون نفر جمعیت، اویغور (مسلمان ترک‌زبان) است. سیاست رسمی به افزایش اسکان چینی‌های هان[۱۴] منجر شده است و چینی‌ها اکنون حدود ۴۰ درصد از جمعیت را تشکیل می‌دهند. از قرن ۳پ‌م تا قرن ۲۰ در زمان سلسله‌های هان (۲۰۶پ‌م ـ۲۲۰م) و تانگ[۱۵] (۶۱۸ـ۹۰۷م) سین‌کیانگ در دوره‌های کوتاه‌مدت در کنترل چین بود. در آن زمان، فرهنگ بومی در واحه‌های حوضۀ تاریم رونق داشت، که ساکنان آن به زبان هندواروپایی تکلم می‌کردند و پیرو دین بودایی بودند. این واحه‌ها حلقۀ پیوند مهمی را در راه‌های تجاری بین چین و غرب آسیا و اروپا، مانند جادۀ ابریشم، تشکیل می‌‌دادند و از این راه، آیین بودا وارد چین شد. در قرن ۸م مغول‌ها منطقه را فتح کردند و بخشی از امپراتوری‌های آسیای مرکزی را تشکیل دادند، تا این‌که در اواسط قرن ۱۸ سلسلۀ چین مجدداً منطقه را تحت کنترل چین درآورد.

 


  1. Urumqi
  2. basin
  3. Republic of Mongolia
  4. Dzungaria Basin
  5. Tien Shan
  6. Tarim Basin
  7. Taklamakan Desert
  8. saltlake
  9. Lop Nur
  10. Turfan Depression
  11. Turpan Depression
  12. Karamay
  13. Chinese Turkestan
  14. Han Chinese
  15. Tang