سین کیانگ اویغور: تفاوت میان نسخه‌ها

}}ناحیه‌ای خودمختار در شمال غربی [[چین]]، با 1,664,897 کیلومتر مربع مساحت و 25,890,000 نفر جمعیت (۲۰۲۱). بلندترین نقطه آن در ارتفاع 8,611 متری از سطح دریا قرار دارد. [[اورومچی]]<ref>Urumqi</ref> مرکز آن است. صنایع آن عبارت‌اند از تولید [[نفت]]، مواد شیمیایی، [[آهن]]، پارچه، [[زغال سنگ|زغال‌سنگ]]، [[مس (شیمی)|مس]] و [[گردشگری]]. کشت [[حبوبات]]، [[پنبه]]، [[میوه]]، و [[دامپروری]] نیز رواج دارد. سین‌کیانگ از دو [[حوضه]]<ref>basin</ref> تشکیل شده که با کوه‌های مرتفع احاطه و از هم جدا شده‌اند. از شمال به جنوب این ارتفاعات عبارت‌اند از [[آلتای، کوه های|کوه‌های آلتای]]، که سین‌کیانگ را از جمهوری [[مغولستان]]<ref>Republic of Mongolia</ref> جدا می‌کنند؛ حوضۀ دزونگاری<ref>Dzungaria Basin</ref>؛ کوه‌های [[تین شان]]<ref>Tien Shan</ref>، با قله‌هایی با ارتفاع بیش از ۶,۱۰۰ متر؛ حوضۀ تاریم<ref>Tarim Basin</ref>، شامل بیابان [[تاکلاماکان]]<ref>Taklamakan Desert</ref>؛ دریاچه‌‌های نمک<ref>saltlake</ref> لو‌پ نور<ref>Lop Nur</ref>؛ گودال تورفان<ref>Turfan Depression</ref> یا تورپان<ref>Turpan Depression</ref>؛ و [[کونلون شان|کونلون‌شان]]، که سین‌کیانگ را از تبت جدا می‌کند. این منطقه دارای زمستان‌های طولانی و سرد و تابستان‌های گرم است؛ گودال تورفان گرم‌ترین نقطۀ چین به‌شمار می‌رود. بارندگی بسیار کم و میانگین آن حدود ۱۵۰ میلی‌متر در سال است. در حوضه‌های دزونگاری و تاریم چاه‌های نفت وجود دارد که بزرگ‌ترین آن‌ها حوزۀ نفت‌خیز کارامای<ref>Karamay</ref> در شمال منطقه است. جمعیت سین‌کیانگ را عمدتاً ترک‌تبارها با دین و فرهنگ اسلامی تشکیل می‌دهد، از این‌رو به آن «ترکستان چین<ref>Chinese Turkestan</ref>» می‌گویند. سیزده اقلیت شناخته‌شده نیز در منطقه سکونت دارند. مهم‌ترین گروه قومی، با بیش از ۷میلیون نفر جمعیت، [[اویغور]] (مسلمان ترک‌زبان) است. سیاست رسمی به افزایش اسکان چینی‌های هان<ref>Han Chinese</ref> منجر شده است و چینی‌ها اکنون حدود ۴۰ درصد از جمعیت را تشکیل می‌دهند. از قرن ۳پ‌م تا قرن ۲۰ در زمان سلسله‌های [[هان، سلسله|هان]] (۲۰۶پ‌م ـ۲۲۰م) و [[تانگ، سلسله|تانگ]]<ref>Tang</ref> (۶۱۸ـ۹۰۷م) سین‌کیانگ در دوره‌های کوتاه‌مدت در کنترل چین بود. در آن زمان، فرهنگ بومی در واحه‌های حوضۀ تاریم رونق داشت، که ساکنان آن به [[هندواروپایی، زبان های|زبان هندواروپایی]] تکلم می‌کردند و پیرو دین بودایی بودند. این واحه‌ها حلقۀ پیوند مهمی را در راه‌های تجاری بین چین و غرب [[آسیا، قاره|آسیا]] و [[اروپا، قاره|اروپا]]، مانند [[جاده ابریشم|جادۀ ابریشم]]، تشکیل می‌‌دادند و از این راه، [[بودا، آیین|آیین بودا]] وارد چین شد. در قرن ۸م مغول‌ها منطقه را فتح کردند و بخشی از امپراتوری‌های [[آسیای مرکزی]] را تشکیل دادند، تا این‌که در اواسط قرن ۱۸ [[چین، سلسله|سلسلۀ چین]] مجدداً منطقه را تحت کنترل چین درآورد.